FIFO nedir?
İlk giren ilk çıkar (İngilizcesi first in, first out) demektir: önce aldığın malı önce sattığını kabul edip satılan malın maliyetini en eski alış fiyatından hesaplarsın.
Aynı ürünü farklı zamanlarda farklı fiyata alırsın. Sattığında hangi alışın maliyetini düşeceğine karar vermen gerekir; FIFO, en eski alışın önce satıldığını kabul eden yöntemdir. Gıda ve kozmetik gibi son kullanma tarihi olan mallarda raftaki gerçek düzene de uyar: eskiyi öne koyar, önce onu satarsın.
Fiyatlar yükselirken FIFO'da satılan malın maliyeti düşük, kâr yüksek çıkar; elde kalan stok ise son alış fiyatlarına yakın değerlenir. Ağırlıklı ortalama yönteminde bütün alışların ortalaması kullanılır. Örnekteki rakamlarla ortalama maliyet (4.000 + 5.000) ÷ 200 = 45 TL'dir; 150 tanenin maliyeti 6.750 TL çıkar, FIFO'dan 250 TL fazla. Bu fark doğrudan kârına yansır.
Vergi Usul Kanunu'na göre mal maliyet bedeliyle değerlenir (madde 274); hangi maliyet yöntemini kullanacağına mali müşavirinle birlikte karar ver. Sık yapılan hata, yöntemi yıldan yıla değiştirmektir: o zaman yılların kârı birbiriyle karşılaştırılamaz. Muhasebede seçilen yöntem, geçerli bir neden olmadıkça sonraki yıllarda da aynı uygulanır (tutarlılık kavramı).
Örnek
05.09.2026'da 100 kalemi 40 TL'den, 05.10.2026'da 100 kalemi 50 TL'den aldın; 150 tane sattın. FIFO ile satılanın maliyeti 100 × 40 + 50 × 50 = 6.500 TL; rafta kalan 50 kalemin değeri 50 × 50 = 2.500 TL.
Uygun Muhasebe'de nerede?
Programda ilk giren ilk çıkar hesabı yapılmaz. Raporlar > Kârlılık'ta maliyet "Maliyet: ortalama alış maliyeti" ya da "Maliyet: ürün kartındaki alış fiyatı" seçeneğiyle hesaplanır.
Bu açıklama genel bilgi içindir; vergi ve beyanname kararlarında mali müşavirine danış.
Muhasebe bilmek zorunda değilsin
Uygun Muhasebe faturayı, tahsilatı, stoku ve KDV'yi senin yerine hesaplar; bilmediğin sözcüğü de o an açıklar.