Desi nedir, kargo desisi nasıl hesaplanır?
Desi, kolinin kapladığı hacmin kargo ücretinde kullanılan ölçüsüdür. Kolinin eni, boyu ve yüksekliği santimetre olarak çarpılır, sonuç 3.000'e bölünür: desi = en × boy × yükseklik ÷ 3.000. Sürat Kargo'nun kargo terimleri sözlüğü desiyi böyle tanımlar. 30 × 20 × 15 cm'lik bir koli 9.000 cm³ hacimdedir ve 3 desi eder.
Ücrette desi tek başına belirleyici değildir. Sürat Kargo'nun fiyat hesaplama sayfasına göre gönderi tartılır, kilogram ile desi karşılaştırılır ve fiyat yüksek olan baremden belirlenir. Hesabı kolay tutmak için şunu akılda tut: 1 desi 3.000 cm³, yani 3 litrelik hacimdir; 1 metreküplük bir yük 333,33 desi eder.
Sık kullanılan koli ölçülerinin desisi
Tablodaki desiler yukarıdaki aracın koduyla hesaplandı. Ölçüler kolinin dış ölçüsüdür.
| Koli (en × boy × yükseklik) | Hacim | Desi |
|---|---|---|
| 20 × 15 × 10 cm | 3.000 cm³ | 1,00 |
| 30 × 20 × 15 cm | 9.000 cm³ | 3,00 |
| 35 × 25 × 12 cm | 10.500 cm³ | 3,50 |
| 25 × 25 × 25 cm | 15.625 cm³ | 5,21 |
| 40 × 30 × 30 cm | 36.000 cm³ | 12,00 |
| 45 × 35 × 25 cm | 39.375 cm³ | 13,13 |
| 50 × 40 × 40 cm | 80.000 cm³ | 26,67 |
| 60 × 40 × 40 cm | 96.000 cm³ | 32,00 |
Son iki satıra bak: yalnız bir kenar 50 cm'den 60 cm'ye uzayınca desi 26,67'den 32,00'ye, yani 5,33 desi artıyor. Aynı 10 cm, 20 × 15 × 10 cm'lik kolinin uzun kenarına eklenince yalnız 0,50 desi ekler (30 × 15 × 10 cm, 1,50 desi). Bir kenardaki artışın etkisi öbür iki kenarın çarpımı kadardır; büyük kolide her santimetre daha pahalıdır.
Desi mi kilo mu: hangisi ücrete esas olur?
Hangisinin büyük çıkacağını ürünün yoğunluğu belirler. 1 desi 3 litre olduğuna göre basit bir ölçü var: kolinin her 3 litresine 1 kg'dan fazla düşüyorsa ücret kilodan, düşmüyorsa desiden alınır.
| Gönderi (örnek) | Koli | Ağırlık | Desi | Ücrete esas |
|---|---|---|---|---|
| Yastık, yorgan | 70 × 50 × 50 cm | 3,5 kg | 58,33 | 58,33 desi |
| Kitap kolisi | 25 × 20 × 10 cm | 8 kg | 1,67 | 8 kg |
| Mutfak gereci | 40 × 30 × 20 cm | 4 kg | 8,00 | 8 desi |
| Aynı koli, döküm tencere | 40 × 30 × 20 cm | 9 kg | 8,00 | 9 kg |
Bundan iki pratik sonuç çıkar. Hafif ve hacimli üründe (tekstil, oyuncak, ambalajlı aydınlatma) para koliyi küçültmekte kazanılır; vakumlu paketleme, katlama ya da daha dar koli doğrudan ücrete yansır. Ağır ve küçük üründe ise koliyi küçültmek ücreti değiştirmez, kilo belirleyicidir; orada dolgu ve ambalaj ağırlığına bakarsın.
Birden çok koliyle gönderi
Sürat Kargo'nun fiyat hesaplama sayfasına göre birden fazla parçalı gönderide desi ile kilo karşılaştırması her parça için ayrı yapılır. Öteki firmalar farklı uygulayabilir; kendi tarifene bak. Parça parça hesap, toplam hacmi tek seferde hesaplamaktan farklı sonuç verebilir:
| Koli | Ağırlık | Desi | Ücrete esas |
|---|---|---|---|
| 40 × 30 × 30 cm | 5 kg | 12,00 | 12,00 desi |
| 30 × 20 × 15 cm | 2 kg | 3,00 | 3,00 desi |
| 25 × 20 × 10 cm | 8 kg | 1,67 | 8 kg |
| Toplam | 15 kg | 16,67 | 23,00 |
Toplam desi 16,67, toplam ağırlık 15 kg; ama parça parça karşılaştırınca ücrete esas toplam 23,00 olur, çünkü küçük ağır koli kilodan sayılır. Araçtaki "Koli sayısı" alanı aynı ölçüdeki kolileri çarpar: 40 × 30 × 30 cm ve 5 kg'lık üç koli 36,00 desi eder. Ölçüleri farklı kolileri araçta tek tek hesaplayıp ücrete esas değerleri topla.
Ürünleri tek koliye toplamak da desiyi kendiliğinden düşürmez. 30 × 20 × 15 cm'lik iki ürünü ayrı kolilerde gönderirsen toplam 6,00 desi, ikisini yan yana alan 30 × 40 × 15 cm'lik koliye koyarsan yine 6,00 desi olur. Elde duran 40 × 30 × 30 cm'lik koliye koyarsan 12,00 desiye çıkar. Koli başına ayrıca sabit bir ücret alınıp alınmadığı tarifeye bağlıdır; karar vermeden önce iki seçeneği de firmanın fiyatıyla karşılaştır.
Koli seçimiyle desiyi düşürmek
28 × 18 × 8 cm'lik bir ürünü dört farklı koliyle gönderdiğini düşün:
| Koli | Ürünün çevresindeki boşluk | Desi |
|---|---|---|
| 30 × 20 × 10 cm | Her yanda 1 cm | 2,00 |
| 32 × 22 × 12 cm | Her yanda 2 cm | 2,82 |
| 34 × 24 × 14 cm | Her yanda 3 cm | 3,81 |
| 40 × 30 × 20 cm | Elde hazır duran büyük koli | 8,00 |
Her yanda 1 cm yerine 3 cm boşluk bırakmak desiyi yaklaşık %90 artırıyor; "elde ne varsa" büyük koliyi kullanmak ise dört katına çıkarıyor. Kırılmayan ürünlerde dar koli ya da kargo poşeti, kırılanlarda ürüne göre kesilmiş dolgu kullan. En çok sattığın üç dört ürünün ölçüsüne uygun birkaç koli boyunu stokta tutmak, gönderi başına desiyi kalıcı olarak düşürür.
Desi pazaryeri kârını nasıl etkiler?
Pazaryerinde kargo bedeli ödemenle birlikte kesildiğinde desideki her artış doğrudan kârından çıkar. Trendyol'un Satıcı Bilgi Merkezi'ne göre kargo faturası gibi kesinti kalemleri hakedişten düşülür. Hepsiburada'nın muhasebe belgesine göre kargo katkı payı, Hepsiburada'nın anlaşmalı kargo desi/fiyat tablosuna ve kampanyalara göre faturalanır. Örnek: KDV dahil 749,90 TL'ye satılan, komisyonu %15 (oranın içinde KDV var), alış maliyeti KDV hariç 320,00 TL, paketlemesi 12,00 TL olan bir ürün. Kargo tutarları örnektir, bir firmanın tarifesi değildir:
| Kargo (KDV dahil) | Hakediş | Net kâr | Marj | Başa baş fiyat |
|---|---|---|---|---|
| 69,90 TL (küçük koli) | 561,26 TL | 140,93 TL | %22,55 | 550,94 TL |
| 119,90 TL (büyük koli) | 511,26 TL | 99,26 TL | %15,88 | 609,77 TL |
Kargo 50,00 TL artınca kâr 41,67 TL azalıyor; aradaki fark kargo faturasının KDV'si, onu indirirsin. Başa baş fiyat ise 58,83 TL yükseliyor. Kendi oranın ve kargo tutarınla hesaplamak için Trendyol komisyon hesaplama ve Hepsiburada komisyon hesaplama araçlarını kullan; pazaryeri dışındaki satışlarında kargoyu maliyete katıp fiyatı kâr marjı hesaplama aracıyla kurabilirsin. Uygun Muhasebe'nin pazaryeri mutabakatı hakedişten kesilen kargo ve hizmet bedellerini "Pazaryeri kargo ve hizmet bedelleri" gider kategorisine yazar; Gelir-Gider Özeti'nde seçtiğin dönem için bu kategorinin toplamını ve giderlerin içindeki payını görürsün. Kayıt düzeninin tamamı e-ticaret muhasebesi yazımızda.
Ölçerken sık yapılan hatalar
- İç ölçüyü yazmak: Koli alırken etikette yazan ölçü iç ölçü olabilir. İç ölçüsü 40 × 30 × 20 cm olan koli karton kalınlığıyla 41 × 31 × 21 cm olursa desi 8,00'den 8,90'a çıkar. Bantlanmış, dolu koliyi dıştan ölç.
- Şişkinliği görmemek: Fazla doldurulmuş koli ya da poşet ortasından şişer. Her ölçüyü en geniş yerinden al; çıkıntı, kulp ve etiket cebi de ölçüye girer.
- Tüp ve düzensiz paketi yanlış ölçmek: Silindiri ya da düzensiz paketi içine sığacağı kutu gibi ölçmek güvenli olandır. 10 cm çaplı, 60 cm boyundaki bir poster tüpü 10 × 10 × 60 cm, yani 2,00 desi eder.
- Milimetreyi santimetre sanmak: 300 × 200 × 100 mm'lik koliyi santimetre diye yazarsan 2.000 desi bulursun; doğrusu 30 × 20 × 10 cm, yani 2 desidir.
- Buçukları atmak: 40,5 × 30,5 × 20,5 cm'lik koli 8,44 desidir, 8,00 değil. Ölçüyü aşağı yuvarlayıp yazarsan kargo firmasının teslim alırken ölçtüğü desiyle fark çıkar.
- Darayı unutmak: Kilo, ürünün değil hazır kolinin ağırlığıdır: koli, dolgu, fatura ve bant dahil.
- Yurt dışı gönderide aynı böleni kullanmak: Sürat Kargo'nun sayfasına göre yurt dışı gönderilerde desi 5.000'e bölünerek hesaplanır. Yurt dışına göndermeden önce firmanın bölenini kontrol et.
Bildirdiğin ölçüyle kargo firmasının teslim alırken ölçtüğü arasında fark çıkarsa ücretin nasıl düzeltileceği sözleşmende yazar. Gönderi kaydındaki desi ve kiloyu ara ara kontrol et; aynı kolideki aynı ürünün gönderileri farklı desiyle görünüyorsa nedenini kargo firmasına sor.