Sanal POS nedir?
Sanal POS, kartla ödemeyi internet üzerinden almanı sağlayan hizmettir. Mağazadaki POS cihazının işini görür ama ortada bir cihaz yoktur: müşterin kart bilgilerini bir ödeme sayfasına girer, banka ya da ödeme kuruluşu tutarı karttan çeker, komisyonunu düşer ve kalanını senin hesabına geçirir.
Kendi internet sitende satış yapıyorsan sepetteki "Öde" düğmesinin arkasında bir sanal POS vardır. Ama sanal POS yalnız e-ticaret için değildir. İzmir'deki bir toptancı, Ankara'daki müşterisinin 18.750,00 TL'lik faturasını da sanal POS'la tahsil edebilir; müşterinin dükkâna gelmesi gerekmez.
Fiziki POS'ta müşteri kartını cihaza takar ya da yaklaştırır; satıcı ile müşteri aynı yerdedir. Sanal POS'ta ise ikisi farklı şehirlerde olabilir, ödeme bir web sayfasında tamamlanır. İkisini birlikte de kullanabilirsin: dükkânda cihaz, uzaktaki müşterin için sanal POS.
İşletmeye kartla ödeme kabul etme imkânı sağlamak, 6493 sayılı Kanun'da "ödeme aracının kabulü" adıyla sayılan bir ödeme hizmetidir. Kanuna göre bankalar ve ödeme hizmeti sağlayıcıları dışında kimse ödeme hizmeti sunamaz; sanal POS için bunlar bankalar ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'ndan (TCMB) faaliyet izni almış ödeme ve elektronik para kuruluşlarıdır. Yani sanal POS'u ya bankandan ya da böyle bir kuruluştan alırsın.
Banka sanal POS'u mu, ödeme kuruluşu mu?
İki yol var. Banka sanal POS'unda bankanla doğrudan anlaşırsın. Ödeme kuruluşunda ise iyzico, PayTR gibi izinli bir kuruluşta hesap açarsın; kuruluş kartlardan tahsil eder, parayı sonra senin banka hesabına aktarır. İkisi de yasal yoldur. Farkları başvuruda, taksitte ve maliyettedir.
| Konu | Banka sanal POS'u | Ödeme kuruluşu |
|---|---|---|
| Kimden alınır? | Çalıştığın banka | TCMB'den izinli ödeme ya da elektronik para kuruluşu (ör. iyzico, PayTR) |
| Başvuru | Banka işletmeni değerlendirir; şartlar bankadan bankaya değişir | Genellikle internetten başvurulur; kuruluş belgelerini ve ne sattığını inceler |
| Para nereye geçer? | Doğrudan o bankadaki hesabına | Önce kuruluşa, hakediş gününde senin banka hesabına |
| Taksit | Çoğu zaman yalnız bankanın kendi kart programındaki kartlara | Farklı bankaların kartlarına taksit sunabilir; oranı kuruluş belirler |
| Komisyon | Bankanla görüşürsün; arada aracı yoktur | Kuruluşun tarifesi ya da kampanyası |
| Genellikle kime uyar? | Kartlı satışı oturmuş, bankasıyla oran konuşabilen işletmeye | Hızlı başlamak ve farklı kartlara taksit vermek isteyen işletmeye |
Bir kuruluşun izinli olup olmadığını TCMB'nin yayımladığı ödeme kuruluşları ve elektronik para kuruluşları listelerinden kontrol edebilirsin. Listede adı olmayan biriyle kart tahsilatı anlaşması yapma.
Sanal POS nasıl alınır?
- İhtiyacını netleştir: Ayda kabaca ne kadar kartla tahsilat yapacaksın, taksit verecek misin, müşterilerin hangi kartları kullanıyor?
- Teklif al: Kendi bankana ve en az bir ödeme kuruluşuna sor. Komisyonu, valörü ve taksit oranlarını yazılı iste.
- Belgeleri hazırla: Aşağıdaki liste çoğu başvuruda istenir.
- Başvur ve sözleşmeyi oku: Ek ücretler, iade ve itiraz kuralları, paranın bekletilebileceği durumlar sözleşmede yazar.
- Bilgileri al ve dene: Banka sana üye işyeri numarası ve güvenlik anahtarı gibi bilgiler verir, ödeme kuruluşu API anahtarları verir. Önce test ortamında dene, sonra canlıya geç.
Genellikle istenen belgeler
- Vergi levhası ve kimlik
- İmza sirküleri ya da imza beyannamesi; şirketlerde ticaret sicil gazetesi
- Paranın yatacağı banka hesabının IBAN'ı
- Web adresi; sitede hakkımızda, iletişim, gizlilik politikası, teslimat ve iade koşulları ile mesafeli satış sözleşmesi
- Ne sattığının kısa açıklaması; bazı sektörlerde ek belge istenebilir ya da başvuru kabul edilmeyebilir
Kesin liste banka ve kuruluşa göre değişir; başvurmadan önce sor ki evrak için iki kez gitme.
Komisyon, valör ve taksit
Sanal POS'un maliyeti üç kavramda saklıdır. Teklifleri karşılaştırırken üçüne birlikte bak; tek başına komisyon oranı yanıltabilir.
- Komisyon: Her kartlı satıştan kesilen pay. Bazı kuruluşlar oranın yanında işlem başına sabit bir ücret de alabilir. Kavramın ayrıntısı POS komisyonu sayfasında.
- Valör (hakediş): Paranın hesabına gerçekten geçtiği gün. Çoğu teklifte valör ile oran birbirine bağlıdır: parayı erken almak genellikle daha yüksek komisyon demektir. Bkz. valör nedir.
- Taksit: Taksitli işlemin oranı tek çekimden farklıdır. Vade farkını müşterine yansıtabilir ya da "peşin fiyatına taksit" deyip kendin üstlenebilirsin.
Müşterinden vade farkı alıyorsan şunu bil: Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 24. maddesine göre vade farkı KDV matrahına dahildir, yani vade farkı için de KDV hesaplanır. Bunun nasıl faturalanacağını mali müşavirinle netleştir.
Komisyon doğrudan kârından çıkar. Fiyat verirken komisyonu maliyete ekle ve kâr marjı hesaplama aracıyla satış fiyatının hâlâ kâr bırakıp bırakmadığına bak.
3D Secure ve güvenlik
3D Secure, kart sahibinin ödemeyi kendi bankasının ekranında bir kez daha onayladığı doğrulama adımıdır. Çoğunlukla telefona gelen tek kullanımlık şifreyle ya da bankanın mobil uygulamasından yapılır. Kart numarasını bilen ama telefonu elinde olmayan birinin ödeme yapmasını zorlaştırır.
- Kart bilgisini kendin toplama. Müşteriden kart numarasını WhatsApp'tan, telefonda ya da bir formla isteme, bir yere yazma. Kart verisini kendi sisteminde işlemek, kart kuruluşlarının PCI DSS güvenlik standardına uymayı gerektirir.
- Kartı bankanın ya da kuruluşun sayfasında girdir. Ödeme sayfası banka ya da ödeme kuruluşuna ait olunca kart bilgisi senin sistemine hiç gelmez.
- İtiraz kurallarını oku. Kart sahibi bir harcamaya itiraz ederse sürecin nasıl işlediği ve sorumluluğun kimde olduğu, bankanla ya da kuruluşla yaptığın sözleşmede yazar.
- Sonucu panelden doğrula. Müşterinin gönderdiği "ödedim" ekran görüntüsüne değil, bankanın ya da kuruluşun panelindeki sonuca güven.
Ödeme linki nedir? Web sitesi olmadan kartla tahsilat
Her işletmenin e-ticaret sitesi yok; kartla tahsilat için olması da gerekmiyor. Ödeme linki, sanal POS'unun üzerinden müşterine gönderdiğin bir bağlantıdır: müşteri tıklar, ödeme sayfası tutarı hazır olarak açılır, kartını girip 3D Secure ile öder. Bazı banka ve ödeme kuruluşları kendi panellerinde de link oluşturmanı sağlar; o zaman gelen ödemeyi ön muhasebe kayıtlarına ayrıca işlemen gerekir.
Örnek: Bir mobilya atölyesi 27.09.2026'da teslim ettiği yemek masası için 24.000,00 TL'lik fatura kesti. Müşteri havale yerine kartla, taksitle ödemek istiyor. Atölye ödeme linkini WhatsApp'tan gönderir; müşteri akşam evden 6 taksitle öder. Atölye 6 taksiti %5 vade farkıyla sunuyorsa müşteri toplam 25.200,00 TL öder; aradaki 1.200,00 TL vade farkıdır ve yukarıda anlattığımız gibi KDV matrahına girer. Para, atölyenin anlaştığı valör gününde hesabına geçer.
Ödeme linki şu durumlarda işe yarar:
- Telefonla, WhatsApp'tan ya da sosyal medyadan sipariş alıyorsan
- Uzaktaki bir müşterinin açık faturasını tahsil edeceksen
- İşe başlamadan kapora ya da ön ödeme alacaksan
- Müşterin kartla taksit istiyor ama dükkânında POS cihazı yoksa
Unutma: ödeme linki bir tahsilat yoludur, faturanın yerini tutmaz. Satışın faturasını her zamanki gibi kesersin. Müşterin e-Fatura kullanıcısı değilse e-Arşiv fatura nasıl kesilir yazımıza bak.
Uygun Muhasebe'de ödeme linki ve otomatik tahsilat kaydı
Uygun Muhasebe'de Online Tahsilat bölümünü açar, Sanal POS ayarlarına bilgilerini girersin. Kendi banka sanal POS'unu (Akbank, Garanti BBVA, İş Bankası, Ziraat Bankası gibi) ya da iyzico, PayTR hesabını bağlarsın; VakıfBank sanal POS'unun kurulumunu ilk kullanıcılarla birlikte yapıyoruz. Bağlanabilen bankaların güncel durumu entegrasyonlar sayfasında.
- Önce dene: Bağlantıyı test ortamında denersin; iyzico, PayTR ve bankaların test ortamında karttan para çekilmez.
- Üç çeşit link: Faturanın sayfasından tek faturaya; müşteri kartından seçtiğin birden çok açık faturaya tek link; ya da faturasız, yalnız müşteri ve tutarla hızlı link.
- İstediğin yoldan gönder: Linki kopyalayıp WhatsApp'tan paylaşırsın, e-postayla gönderirsin; SMS bölümü açıksa SMS ile de gider.
- Taksiti sen belirlersin: Örneğin tek çekim ve 3 taksit peşin fiyatına, 6 taksit %5 vade farkıyla; en çok 12 taksit tanımlanır. Banka POS'u kullanıyorsan ödeme sayfası kartın yalnız ilk 6 hanesini sorar ve taksitli ödemeyi kartın programına uyan bankanın POS'una yönlendirir. Kartın programına uyan POS'un yoksa o kartla taksit seçilemez; müşteri tek çekimle ödeyebilir.
- Ödeme gelince kayıt kendiliğinden: Tahsilat kaydolur, faturalar eskiden yeniye kapanır, sana bildirim gelir; tahsilat makbuzunu hem sen hem müşterin indirebilir. Müşteri vade farkı ödediyse vade farkı faturası da hazırlanır.
- Kaçan sonuç yakalanır: Müşteri ödedikten sonra sayfayı kapatsa bile sonucu gelmeyen ödemeler iyzico ve PayTR'ye düzenli olarak sorulur; para çekildiyse tahsilat yine yazılır.
- Kart bilgisi bize gelmez: Müşterin kart numarasının tamamını, son kullanma tarihini ve güvenlik kodunu bankanın ya da ödeme kuruluşunun sayfasında girer, 3D Secure doğrulamasını orada yapar.
Web siten yoksa Uygun Muhasebe'de hakkımızda, iletişim, gizlilik, teslimat ve iade ile mesafeli satış sözleşmesi sayfaları hazır gelen bir işletme sayfası açıp adresini sanal POS başvurusunda verebilirsin.
Sık yapılan hatalar
- Yalnız komisyon oranına bakıp valörü ve ek ücretleri gözden kaçırmak.
- Kart bilgisini müşteriden mesajla isteyip elle girmek.
- Ödeme gelince tahsilatı kaydetmeyi unutmak: müşteri ödediği hâlde borçlu görünür, bir daha aranır.
- Komisyonu gider olarak işlememek: hesaba geçen tutar faturadan az kalır, banka bakiyesi tutmaz.
- Taksitte alınan vade farkını faturalamayı unutmak.
- Kuruluşun TCMB listesinde olup olmadığına bakmadan sözleşme imzalamak.
Bu yazı genel bilgi içindir; vergi ve hukuk kararlarında mali müşavirine danış. Mevzuat değiştikçe yazıyı güncelliyoruz; güncelleme tarihi başlığın altında.