e-Adisyon nedir?
e-Adisyon, restoran, kafe ve pastane gibi masada servis yapan işletmelerin kâğıda yazdığı adisyonun elektronik hâlidir. Sipariş alınırken elektronik ortamda açılır ve hizmet bitince e-Fatura, e-Arşiv fatura ya da yeni nesil yazarkasa fişiyle kapanır. Yeni bir belge türü değildir; kâğıt adisyonla aynı hukuki niteliği taşır.
Kuralların tamamı 509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nin IV.12. bölümünde yer alır. Bu bölüm Tebliğe 09.02.2021 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 526 Sıra No.lu Tebliğ ile eklendi. Bu yazıda kimin e-Adisyon kullanması gerektiğini, belgede neler bulunduğunu ve işletmenin nasıl geçeceğini sırayla anlatıyoruz.
Kâğıt adisyon kimler için zorunlu?
Adisyon zorunluluğu yeni değil. 185, 200, 298 ve 299 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri, masada servis yapan ve gerçek usulde vergilendirilen hizmet işletmelerine adisyon kullanma zorunluluğu getirir. Gerçek usul, bilanço esasına ya da işletme hesabı esasına göre defter tutmak demektir. Tebliğ bu işletmelere örnek olarak lokanta, kafeterya, pastane, gazino, bar ve pavyonu sayar.
Adisyon, masaya ne verildiğini gösteren belgedir. Müşterinin ödediği tutar için ayrıca fatura ya da yazarkasa fişi düzenlenir. Kendi işletmen bu tanıma giriyorsa kâğıt ya da elektronik, bir adisyon düzenlemen gerekir.
e-Adisyon zorunlu mu?
Genel olarak hayır. Tebliğe göre e-Adisyon, Gelir İdaresi Başkanlığı'nın zorunluluk getirdiği mükellefler dışında isteğe bağlı bir uygulamadır. Başkanlık, adisyon düzenleyen işletmelere yıllık ya da aylık satış hasılatına bakarak zorunluluk getirebilir. Bunun için en az 3 ay geçiş süresi verir ve kararı yazılı bildirimle ya da ebelge.gib.gov.tr'de duyuruyla açıklar.
Zorunluluk getirildiği hâlde süresinde geçmeyen ya da adisyonu kâğıda yazmaya devam eden işletmeye Kanunda öngörülen cezalar uygulanır. Bu yüzden bildirim yazısını beklemeden hazırlığa başlamak sana zaman kazandırır.
e-Adisyonda hangi bilgiler bulunur?
Tebliğ, e-Adisyon belgesinde dört bilginin bulunmasını zorunlu tutar:
| Zorunlu Bilgi | Örnek |
|---|---|
| İşletmenin adı, soyadı ya da unvanı, vergi dairesi, VKN ya da TCKN'si ve adresi | Kafenin vergi levhasındaki bilgiler |
| Düzenlenme tarihi, saat ve dakikası, evrensel tekil numara (ETTN) ve e-Belge numarası | 27.09.2026, 19:42 |
| Sunulan hizmetin ya da malın adı ve miktarı | 2 mercimek çorbası, 1 karışık ızgara |
| Hizmet bitince kesilecek fatura ya da fişteki vergiler hariç ve dahil toplam tutar | 1.250,00 TL hariç, 1.375,00 TL dahil |
Örnekteki tutarlarda yemek hizmetinin yüzde 10 KDV oranı kullanıldı. İşletme bu bilgilere kendi ihtiyacına göre masa numarası ya da garson adı gibi başka bilgiler de ekleyebilir. Belgede eskiden ilişkili faturanın ETTN'sini isteyen bir bent daha vardı; 12.11.2024 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 573 Sıra No.lu Tebliğ bu bendi kaldırdı.
e-Adisyon nasıl düzenlenir?
Akış masada başlar ve kasada biter:
- Sipariş: Garson siparişi alırken e-Adisyon elektronik ortamda açılır. Masaya kâğıt çıktısını koymak zorunlu değildir.
- Servis: Masaya eklenen her ürün aynı e-Adisyona işlenir.
- Hesap: Hizmet tamamlanınca, aynı anda bir e-Arşiv fatura, e-Fatura ya da yeni nesil yazarkasa fişi düzenlenir. Bu belgenin üzerinde e-Adisyonun ETTN'si yer alır.
Örneğin bir kafede 4 numaralı masaya iki kahve ve bir tatlı giderse sistem bunları tek e-Adisyonda toplar. Müşteri kalkarken kasada yazarkasa fişi kesilir ve fişte o e-Adisyonun numarası görünür. Böylece masadaki sipariş ile tahsil edilen tutar birbirine bağlanır.
e-Adisyona nasıl geçilir?
Gönüllü geçmek isteyen işletme için Tebliğ üç şart sayar:
- e-Fatura ve e-Arşiv fatura: İşletme önce bu iki uygulamaya dahil olmalıdır. Henüz dahil değilsen e-Fatura başvurusu ilk adımdır.
- Hazırlık: e-Adisyonu düzenleyebilecek, saklayabilecek ve bilgilerini Başkanlığa iletebilecek bir sistemin olmalıdır.
- Başvuru: Özel entegratör yöntemini ya da doğrudan entegrasyon yöntemini seçip başvurmalısın. e-Adisyon için Tebliğde GİB portal yöntemi sayılmaz.
Çoğu küçük işletme özel entegratör yolunu seçer. e-Adisyon izni olan kurumları GİB e-Adisyon belgesi özel entegratörler listesinde yayımlar; 12.11.2026'da listede 35 kurum yer alıyor. Entegratör seçerken adisyon programının, yazarkasanın ve e-Arşiv faturanın birbiriyle konuşup konuşmadığını sor.
Sistem çökerse ne olur?
509 Sıra No.lu Tebliğ'in V.7. bölümü bazı durumlarda e-Belgenin kâğıda düzenlenmesine izin verir ve bu durumda özel usulsüzlük cezası kesilmez. Bunlar GİB'in sistemlerindeki arıza ve bakım, ispat edilmek şartıyla işletmenin ya da entegratörün sistemindeki arıza ve planlı bakım, ispat edilmek şartıyla mali mühür ya da e-imzanın bozulması ya da çalınması ve Başkanlığın duyuruyla verdiği izinlerdir. Kâğıda geçmek, belgenin kanuni düzenleme süresi geçmeden yapılmalıdır.
Elektronik kayıtlar bozulur ya da silinirse durumu Başkanlığa üç iş günü içinde bildirmen ve kayıtları nasıl tamamlayacağını anlatan bir plan sunman gerekir. Arıza gününü, saatini ve entegratörün yazısını saklamak bu yüzden önemlidir.
Restoranda adisyon ve ön muhasebe nasıl birlikte yürür?
Uygun Muhasebe Restoran'daki masa ve adisyon ekranı, siparişi mutfağa ve kasaya taşımak içindir. Bu ekran GİB'e e-Adisyon belgesi göndermez; mutfak fişinin de mali değeri yoktur. Müşteriye verilecek mali belge yazarkasa fişi ya da e-Arşiv faturadır. Restoran tarafını restoran ve kafe sayfamızda ayrıntılı anlattık.
Günü kapatınca satışlar kasaya ve raporlara işlenir. Tedarikçi faturaları, giderler ve kasa ise ön muhasebe programı tarafında takip edilir. Müşteriye e-Arşiv fatura kesmen gerekiyorsa e-Arşiv fatura programı sayfasına bak. e-Belgelerin bütün resmine ise e-dönüşüm rehberimizden ulaşabilirsin.
Bu yazı genel bilgi içindir; vergi ve hukuk kararlarında mali müşavirine danış. Mevzuat değiştikçe yazıyı güncelliyoruz; güncelleme tarihi başlığın altında.