Ön muhasebe tamamen ücretsiz: süresiz, kart istemez; fatura, cari, stok ve kasa-banka dahil, süresiz → Ücretsiz Başla
Kayıt olmadan dene: örnek işletmede faturadan stoğa, pazaryerinden kasaya her ekranı gezKayıt olmadan örnek işletmeyi gez → Demoyu dene

Muhtasar beyanname nedir, ne zaman verilir ve kodları ne anlama gelir?

Muhtasar beyanname, ödeme yaparken kestiğin gelir vergisi stopajını bildirdiğin beyannamedir; bugün prim hizmet beyannamesiyle birleşiktir ve son günü kesintiyi izleyen ayın 26'sıdır.

Güncelleme: 5 dakikalık okuma Uygun Muhasebe Ekibi

Muhtasar beyanname nedir, kimler verir?

Muhtasar beyanname, bir kişiye ya da kuruma ödeme yaparken kestiğin gelir vergisi stopajını (tevkifatı) vergi dairesine bildirdiğin beyannamedir. Bugün bunu tek başına değil, prim ve hizmet bilgileriyle birleşmiş hâliyle, yani "muhtasar ve prim hizmet beyannamesi" (MUHSGK) olarak verirsin. Vergi kesen herkes bu beyannameyle bildirimini yapar; son gün, kesintinin yapıldığı ayı izleyen ayın 26'sıdır.

Peki sen ne zaman vergi kesen taraf olursun? Üç yaygın durum var:

  • Çalışanın varsa: Maaşlardan gelir vergisi keser, SGK bilgilerini de aynı beyannameyle bildirirsin.
  • İş yeri kirası ödüyorsan: Kiraya verene ödediğin kiradan stopaj kesersin.
  • Serbest meslek erbabından hizmet alıyorsan: Avukat, mali müşavir ya da mimar gibi birinin makbuzunda stopaj varsa onu sen beyan edersin.

Küçük bir işletme için bu üç durum işin neredeyse tamamıdır. Stopaj kavramının kendisini kısaca stopaj sözlük sayfamızda bulursun; beyannameye genel bakış için muhtasar sayfasına da göz atabilirsin.

Muhtasar ne demek, muhtasar vergisi diye ayrı bir vergi var mı?

Muhtasar "kısa, özet" demektir ve ayrı bir verginin adı değildir; sana ait bir vergi de değildir. Stopaj, ödeme yaptığın kişinin vergisidir: sen onu keser, devlet adına tutar ve ertesi ayın 26'sına kadar yatırırsın. Çalışan maaşından kestiğin gelir vergisi çalışanın, kiradan kestiğin stopaj ev sahibinin vergisidir.

KDV tarafı için ayrı bir yazımız var: KDV beyannamesi nedir.

Muhtasar beyanname ne zaman verilir, son gün ne zaman?

Aylık verilen muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin son günü, ait olduğu ayı izleyen ayın 26'sının akşamı saat 23.59'dur. GİB'in kılavuzu beyannamenin bu saate kadar elektronik ortamda gönderilmesini ister. Son gün hafta sonuna ya da resmî tatile denk gelirse süre izleyen ilk iş gününe uzar. Örneğin Kasım 2026'da kesilen stopajın son günü 26.12.2026 Cumartesi'ye denk gelir, süre 28.12.2026 Pazartesi'ye uzar.

Aylık mı, üç aylık mı vereceğin çalışanına bağlıdır:

DurumBeyanname DönemiSon Gün
İşçi çalıştırıyorsunAylıkErtesi ayın 26'sı
1 ile 10 arası işçin varAylık beyanname verirsin; istersen vergi kesintilerini üç ayda bir (Mart, Haziran, Eylül, Aralık) beyan edersin, prim ve hizmet bilgisi yine her ay giderVergi kesintisi için sırasıyla 26 Nisan, Temmuz, Ekim ve ertesi yıl Ocak
İşçi çalıştırmıyorsunÜç aylık da olabilir26 Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim

Üç aylık seçenek için vergi dairesine önceden bildirimde bulunman gerekir ve bu seçenek zirai ürün bedelinden stopaj yapanlar için geçerli değildir (Gelir Vergisi Kanunu md. 98). Dönem kuralları GİB'in Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi kılavuzundaki (Ocak 2020) anlatıma dayanır; dönemini vergi dairesindeki kaydına göre müşavirinle teyit et.

Muhtasar beyannamedeki ödeme türü kodları ne anlama gelir?

Ödeme türü kodu, yaptığın ödemenin hangi vergi kesintisi grubuna girdiğini gösteren üç haneli numaradır. Beyannamede kesintiler bu koda göre toplu yazılır. GİB'in Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi kılavuzundan doğrulanan kısım şudur:

Kod AralığıKılavuzdaki Anlamı
011 ile 020 arasıÜcret ödeme türleri (çalışanlara ödenen maaşlar)
011Asgari ücretle çalışan sigortalıların ücretleri; SGK bölümündeki gelir vergisi kesintileri bu kodla tutarlı olmalıdır
Diğer kodlarKira, serbest meslek ve benzeri ödemeler; her biri kendi ödeme türü koduyla ayrı satırda yazılır

Kira, serbest meslek makbuzu ya da bordrodaki damga vergisi için de ayrı kodlar vardır. "302 muhtasar kodu" ya da "041 kodu" gibi aramaların cevabı da bu listededir. Kodların tam numarası ve adı beyanname düzenleme programındaki güncel listede yer alır; biz burada GİB'in resmî metninde doğrulayamadığımız kod numaralarını yazmıyoruz.

Kodlar onlarca ve liste zaman zaman güncelleniyor. Seçtiğin kodun güncel olduğundan emin olmak için beyanname programındaki kod listesine ya da mali müşavirine bak. Listede olmayan bir ödeme için kendiliğinden kod seçme.

Gider pusulasının muhtasar kodu var mı?

Hayır, gider pusulası bir belge türüdür; muhtasarda ayrı bir "gider pusulası kodu" aranmaz. Kodu, gider pusulasıyla ödediğin şeyin niteliği belirler. Esnaf ya da çiftçiden belgesiz mal alımında gider pusulası düzenlersin; bu ödemede stopaj çıkıp çıkmayacağı ve hangi kodla yazılacağı alınan mala ve satıcının durumuna bağlıdır.

Bu yüzden her gider pusulasında stopaj varmış gibi davranma, yokmuş gibi de davranma: ödeme türünü müşavirine sor. Belgenin kendisi için gider pusulası örneğine bakabilirsin.

Kira ve serbest meslek ödemelerinde stopaj nasıl hesaplanır?

İkisinde de stopaj oranı %20'dir ve brüt tutar üzerinden hesaplanır. İş yeri kirasında gerçek kişi ev sahibine ödediğin kiradan, serbest meslek makbuzunda da makbuzdaki brüt ücretten kesersin. Örnek rakamlar şöyle:

ÖrnekBrüt Tutar%20 StopajEv Sahibine ya da Hizmet Verene Net Ödeme
Dükkân kirası (aylık)20.000,00 TL4.000,00 TL16.000,00 TL
Avukat ücreti (serbest meslek makbuzu)10.000,00 TL2.000,00 TL8.000,00 TL (KDV ayrıca)

Kestiğin 4.000,00 TL'yi ve 2.000,00 TL'yi, ödemeyi yaptığın ayı izleyen ayın 26'sına kadar beyan edip ödersin. Ev sahibi ya da hizmet veren, bu kesintiyi kendi yıllık vergisinden mahsup eder. Stopaj her ödemede çıkmaz: serbest meslek makbuzunda alıcı tüketiciyse ya da basit usul esnafıysa stopaj yoktur; kirada da kiraya verenin durumuna göre değişir. Rakamları kendi durumuna göre görmek için kira stopajı hesaplama ve serbest meslek makbuzu hesaplama araçlarını kullanabilirsin.

Muhtasar beyanname verilmezse ne olur?

Süresinde verilmeyen muhtasar için Vergi Usul Kanunu'na göre usulsüzlük cezası kesilir; vergiyi geç yatırırsan ayrıca gecikme zammı işler. Gecikme zammı 13.11.2025'ten beri aylık %3,7'dir. Ceza tutarları her yıl yeniden değerlendirilir, bu yüzden güncel rakamı vergi dairesinden ya da müşavirinden öğren.

Kestiğin vergiyi yatırmamak ise ayrı bir risktir: stopajı kesen sen olduğun için ödeme sorumluluğu da sendedir. Hiç stopaj çıkmayan bir ayda bile, mükellefiyetin açıksa ve çalışanın varsa beyanname vermen gerekebilir; hangi aylarda vermeyeceğine kendin karar verme.

Çalışanı olan işletmelerde bu beyannameyle birlikte damga vergisi de ödenir; 2026 yılı için muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin damga vergisi 939,70 TL'dir. Diğer damga vergisi tutarları için damga vergisi hesaplama aracına bakabilirsin.

Muhtasarı sen mi verirsin, mali müşavirin mi?

Çoğu işletmede muhtasarı mali müşavir hazırlar ve gönderir; sen ona doğru bilgiyi, yani maaş, kira ve serbest meslek ödemelerini zamanında iletirsin. Beyannameyi göndermek müşavirin işidir, ama stopajı kesmek ve parayı hazırlamak senin işindir. Bir ödemeyi müşavirine söylemezsen o ay beyannamede eksik kalır.

Uygun Muhasebe beyanname vermez ve mali müşavirin yerine geçmez. Kayıtlarını mali müşavirinle paylaşırsın; müşavirin onları kendi panelinden görür. Ödemelerini, kira ve serbest meslek giderlerini tek yerde tutmak, ay sonunda müşavirine bilgiyi eksiksiz vermeni kolaylaştırır; bunun için bir ön muhasebe programı kullanabilirsin. Küçük işletmeler için düzenin geneline esnaf muhasebesi yazımızdan bakabilirsin.

Bu yazı genel bilgi içindir; vergi ve hukuk kararlarında mali müşavirine danış. Mevzuat değiştikçe yazıyı güncelliyoruz; güncelleme tarihi başlığın altında.

SSS

Sık sorulanlar

Muhtasar beyanname, çalışan maaşı, kira ya da serbest meslek ödemesi gibi ödemelerde kestiğin gelir vergisi stopajını vergi dairesine bildirdiğin beyannamedir. Bugün prim ve hizmet bilgileriyle birleşik, muhtasar ve prim hizmet beyannamesi olarak verilir.

Aylık muhtasar ve prim hizmet beyannamesi, ait olduğu ayı izleyen ayın 26'sının akşamı saat 23.59'a kadar verilir. Son gün hafta sonuna ya da resmî tatile denk gelirse izleyen ilk iş gününe uzar.

Ödeme türü kodu, kesintinin hangi ödeme grubuna girdiğini gösterir. GİB kılavuzuna göre 011 ile 020 arası kodlar ücret ödemeleridir ve asgari ücretle çalışanların ücretleri 011 koduyla bildirilir. Kira, serbest meslek ve damga vergisi kodlarını beyanname programındaki güncel listeden ya da mali müşavirinden teyit et.

Hayır, gider pusulası bir belge türüdür ve muhtasarda ayrı bir kodu yoktur. Stopaj çıkıp çıkmayacağını ve hangi kodla yazılacağını ödediğin şeyin niteliği belirler; mali müşavirine danış.

İşçi çalıştırmayanlar üç aylık verebilir. 1 ile 10 arası işçisi olanlar aylık beyanname verir, ancak vergi dairesine önceden bildirerek vergi kesintilerini üç ayda bir bildirmeyi seçebilir; prim ve hizmet bilgisi her ay gider. Zirai ürün bedelinden stopaj yapanlar bu seçenekten yararlanamaz (GVK md. 98).

Bugün başla, ön muhasebe ücretsiz.

Kurulum yok, kart yok, süre sınırı yok. e-Fatura gerekince e-Faturalı paketi 14 gün ücretsiz dene.

Ücretsiz Başla
Uygun Muhasebe