Hakediş nedir?

İnşaat ve taahhüt işlerinde iş çoğunlukla parça parça ödenir. Belli aralıklarla yapılan iş ölçülür, hakediş raporuna yazılır ve işveren onaylar. KDV, hakediş raporunun onaylandığı gün doğar (KDV Kanunu madde 10/c, KDV Genel Uygulama Tebliği). Hakediş raporu fatura yerine geçmez; onaylanan her hakediş için onay gününden itibaren 7 gün içinde fatura kesilir (VUK madde 231/5).

Hakedişten kesinti yapılabilir. İş birden fazla takvim yılına yayılan bir inşaat ya da onarım işiyse, ödemeyi yapan şirket, kamu kurumu ya da defter tutan işletme, demiryolu ve gemi işleri dışında KDV hariç hakediş bedelinin %5'ini gelir vergisi stopajı olarak keser. Yapım işlerinde kamu kurumu gibi belirlenmiş alıcılar her zaman, KDV mükellefi alıcılar ise işin KDV dahil toplam bedeli 5 milyon TL ve üzerindeyse KDV'nin 4/10'unu kendileri yatırır (KDV tevkifatı). Örnekteki hakedişe ikisi de uygulanırsa 12.500 TL stopaj ve 20.000 TL KDV tevkifatı düşülür, hesabına 267.500 TL geçer.

Sözcük pazaryerinde de kullanılır: pazaryeri komisyon, kargo ve diğer kesintileri düşüp kalan hakedişi belli günlerde hesabına yatırır. Sık yapılan hata, bankaya yatan net tutarı satış diye kaydetmektir; doğrusu satışı brüt tutarla, komisyon ve kesintileri gider olarak ayrı kaydetmektir. Yoksa satışın ve KDV'n eksik görünür.