E-ticaret stopajı: pazaryerinin hakedişten kestiği %1 vergi nasıl hesaplanır ve mahsup edilir?

E-ticaret stopajı nedir, oranı ne kadar?

E-ticaret stopajı, pazaryerinin sana yaptığı ödemeden vergi kesip senin adına vergi dairesine yatırmasıdır. 1 Ocak 2025'ten beri Trendyol gibi pazaryerleri satıcıya hakediş öderken bu kesintiyi yapıyor. Oran, 9284 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile %1 olarak belirlendi ve satışın KDV hariç tutarına uygulanır. Komisyon ve kargo bu tutarı düşürmez.

Kesilen para kaybolmaz ve senin giderin de değildir: senin için peşin ödenmiş vergidir. Mali müşavirin onu geçici vergi ve yıllık gelir ya da kurumlar vergisi beyannamende hesaplanan vergiden düşer (mahsup eder). Örneğin KDV hariç 20.833,75 TL'lik satıştan 208,34 TL kesilir ve bu tutar ödeyeceğin vergiden düşülür. Kavramın genel tanımı için sözlükteki stopaj maddesine bakabilirsin.

Kim keser, kimden kesilir?

Kesintiyi, 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'a göre aracı hizmet sağlayıcı sayılan şirket yapar. Uygulamada bu, siparişi alıp parayı müşteriden tahsil eden ve sonra sana aktaran pazaryeridir; tebliğin örneklerine göre yemek siparişi ve otel rezervasyonu platformları da bu kapsamdadır. Kesinti, orada satış yapan satıcıya yapılan ödemeden düşülür:

• Şahıs işletmesiysen kesilen vergi gelir vergisi stopajıdır (Gelir Vergisi Kanunu md. 94/1-19).
• Şirketsen (limited, anonim) kurumlar vergisi kesintisidir (Kurumlar Vergisi Kanunu md. 15/1-h). Oran ikisinde de %1.

Uygulamayı anlatan Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 330)'a göre şu ödemelerden kesinti yapılmaz:

• Ticari, zirai ya da mesleki faaliyeti nedeniyle vergi mükellefiyeti olmayanlar; örneğin evindeki koltuk takımını ikinci el satan vatandaş.
• Esnaf vergi muafiyeti kapsamındaki satıcılar.
• Kazancı basit usulde belirlenen satıcılar.
• Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 20/B maddesindeki istisnadan yararlananların (sosyal içerik üreticileri, mobil uygulama geliştiricileri gibi) istisna kapsamındaki kazançları.
• Mükellef birinin işiyle ilgisi olmayan kişisel giyim ve ev eşyası satışları.
• Sipariş pazaryerinden gelse de parası kapıda nakit ya da satıcının kendi EFT-POS özellikli yeni nesil yazarkasasıyla alınan satışlar. Pazaryeri parayı hiç tutmadığı için kesinti de yapmaz.

Muaf olduğunu pazaryerine belgeyle gösterirsin: mükellefiyet durumunu gösteren belge, Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi ya da 20/B istisna belgesi. Durumun GİB sistemlerinden sorgulanabiliyorsa ayrıca belge istenmez. Pazaryeri durumundan emin olamazsa kesinti yapar; muaf olduğun hâlde kesilen vergiyi vergi dairesine dilekçeyle başvurup geri isteyebilirsin. Kesinti yapılmayan satışlar da pazaryeri tarafından her ay GİB'e bildirilir.

Stopaj hangi tutar üzerinden hesaplanır?

Matrah, yani kesintinin hesaplandığı tutar, satışın KDV hariç bedelidir. Pazaryerinin sana ödül ya da prim adıyla sağladığı menfaatler de matraha eklenir. Tebliğ iki noktayı açıkça yazar:

• KDV ve konaklama vergisi matraha girmez.
• Komisyon, kargo bedeli, hizmet bedeli ve banka komisyonu gibi pazaryerinin ödemeden düştüğü tutarlar matrahı azaltmaz. Kesinti, eline geçen net para üzerinden değil, satışın KDV hariç tamamı üzerinden hesaplanır.

Tebliğdeki örnek şöyle: %10 KDV'li giyim ürünlerinden KDV dahil 440.000 TL satış yapılır, pazaryeri %5 komisyon alır. Matrah 440.000 ÷ 1,10 = 400.000 TL, stopaj 4.000 TL'dir; komisyon bu hesabı değiştirmez. Ürünlerin farklı KDV oranlarındaysa KDV hariç tutarı her oran için ayrı bulursun; bunun için KDV hesaplama aracı işine yarar.

Örnek: 25.000,50 TL'lik satışın hakedişi

Bir ödeme döneminde %20 KDV'li ürünlerden KDV dahil 25.000,50 TL satış yaptın. Pazaryeri komisyon için KDV dahil 3.750,00 TL, kargo için KDV dahil 450,00 TL kesti. Bankana yatacak tutar şöyle bulunur:

Stopaj, komisyon ve kargo düşülmeden önceki KDV hariç tutardan hesaplandı. Pazaryeri kesintiyi sipariş sipariş hesaplıyorsa kuruş yuvarlamaları yüzünden toplamda birkaç kuruş fark çıkabilir; esas olan pazaryerinin dökümündeki tutardır. Komisyon oranı kategoriye göre değişir; kendi oranınla denemek için Trendyol komisyon hesaplama aracını kullanabilirsin.

Trendyol ödeme dökümünde stopaj nasıl görünür?

Stopaj, hakediş dökümünde komisyon ve kargodan ayrı bir kalem olarak yer alır. Trendyol'un geliştirici belgesine göre cari hesap ekstresinde bu kalemler "E-ticaret Stopajı" ve "E-ticaret Stopaj İptali" adıyla listelenir. Belge iptal kalemini ayrıca açıklamıyor; adından anlaşıldığı kadarıyla daha önce kesilmiş bir stopajın geri yazılmasıdır.

İadede kuralı tebliğ belirler. Ürün ve parası, pazaryeri kesintiyi vergi dairesine beyan etmeden önce, aynı vergilendirme dönemi içinde iade edilirse pazaryeri kendi kayıtlarını düzeltebilir. Kesinti beyan edildikten sonra gelen iadede pazaryeri düzeltme yapmaz; o kesintiyi sen kendi beyannamende mahsup edersin. Yani iade edilen bir siparişin stopajı bazen geri gelir, bazen gelmez; ikisi de doğrudur.

Her ödemede şunu kontrol et: dökümdeki stopaj toplamı, o ödemedeki satışların KDV hariç tutarının %1'ine yakın mı? Belirgin bir fark varsa bir iadenin düzeltmesi başka ödemeye kalmış ya da muaf olduğun hâlde kesinti yapılmış olabilir. İkinci durumda pazaryerine belgeni ilet.

Pazaryeri beyan eder, sen mahsup edersin

Pazaryeri kestiği vergiyi aylık muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle beyan edip öder; kimden ne kadar kestiğini de her ay GİB'in Bilgi Transfer Sistemi (BTRANS) üzerinden satıcı satıcı bildirir. Senin bu kesinti için ayrıca beyanname vermen gerekmez. Senin tarafında kesinti şöyle kullanılır:

1. Geçici vergi: Kesilen tutar, üç ayda bir verilen geçici vergi beyannamesinde hesaplanan vergiden düşülür. Bir dönemde düşülemeyen kısım aynı yılın sonraki geçici vergi dönemlerinde düşülebilir.
2. Yıllık beyanname: Yıl sonunda gelir ya da kurumlar vergisi beyannamesinde hesaplanan vergiden mahsup edilir.
3. İade: Yıllık beyannamede de mahsup edilemeyen tutar, 252 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği'ndeki usulle geri istenebilir.

Dönem farkına dikkat et. Tebliğdeki örneğe göre Aralık 2025'te yapılan satışın parası 10.01.2026'da ödenirse kesinti Ocak'ta yapılır; ama satış 2025 kazancına girdiği için bu kesinti 2025 yılının beyannamesinde mahsup edilir. Yıl sonunda hangi kesintinin hangi yıla ait olduğunu mali müşavirinle birlikte ayır.

Muhasebe kaydı: 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar

Bilanço esasına göre defter tutuluyorsa kesilen stopaj gider hesabına değil, 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar hesabına borç yazılır. Yukarıdaki örnekte hakediş bankaya yattığında basitleştirilmiş kayıt şöyledir:

Satış, faturası kesildiğinde 120 Alıcılar'a borç; 600 Yurt İçi Satışlar'a 20.833,75 TL ve 391 Hesaplanan KDV'ye 4.166,75 TL alacak olarak yazılmıştır. Kesinti beyannamede mahsup edilince 193 hesabı kapanır. Komisyon faturasını ayrıca alış faturası olarak işliyorsan gideri ikinci kez yazma; hangi gider hesabının kullanılacağına mali müşavirin karar verir. İşletme hesabı esasına göre defter tutuyorsan çift taraflı kayıt yoktur; stopaj yine gider yazılmaz, kesintilerin listesi beyannamedeki mahsup için saklanır.

Sık yapılan hatalar

• Stopajı gider yazmak: Kârın olduğundan düşük görünür; aynı tutarı beyannamede bir de mahsup edersen hem kazancından hem vergiden düşmüş olursun.
• Bankaya yatan net tutarı satış saymak: Satış, müşteriye kestiğin faturaların tamamıdır; kesintiler ayrı kaydedilir. Bütün akışı e-ticaret muhasebesi yazımızda anlattık.
• Matrahı net tutardan hesaplamak: Komisyon ve kargo matrahı düşürmez.
• Muaf olduğu hâlde belge vermemek: Basit usulde ya da esnaf muafiyetindeysen belgeni pazaryerine ilet; pazaryeri emin olamazsa keser.
• İptalleri atlamak: Geri verilen stopajı mahsup listesinden düşmezsen fazla vergi düşülmüş görünür.

Uygun Muhasebe stopajı nasıl kaydeder?

Uygun Muhasebe'nin Pazaryeri bölümündeki Mutabakat ekranı ödeme dökümünü çekip siparişlerinle eşleştirir ve stopajı ayrı bir kalem olarak ele alır:

• Ayrı satır: Trendyol ve Amazon Türkiye'nin (pilot aşamadaki Hepsiburada bağlantısında da) ödeme dökümündeki vergi kesintisi "Vergi kesintisi (stopaj)" olarak tanınır ve ödeme özetinde komisyon ile kargodan ayrı görünür.
• Gider değil, peşin vergi: Ödemeyi kaydettiğinde satışlar onaylı faturalarına tahsilat, komisyon ve kargo gider olarak yazılır. Stopaj gider yazılmaz; bankadan "Kesilen stopaj (peşin vergi)" hesabına aktarılır ve kâr-zarara girmez.
• Kuruşu kuruşuna kontrol: Tahsilatlardan giderler ve stopaj düşülünce pazaryerinin yatırdığı tutar tutmuyorsa ödeme kaydedilmez, fark gösterilir. Bir ödemede geri verilen stopaj kesilenden fazlaysa o ödemeyi elle kaydetmen istenir.
• Toplam: Kasa ve Banka sayfasındaki "Kesilen stopaj (peşin vergi)" kutusu biriken tutarı gösterir; bu tutar elindeki para toplamına girmez.
• Mali müşavire: Müşavirine giden aktarım dosyalarında bu hareket bankanın satırında kesilen stopaj olarak, 193 Peşin ödenen vergiler karşılığıyla yazılır.
• Geri alma: Mutabakatı geri alırsan stopaj aktarımı da tahsilat ve giderlerle birlikte silinir.

Ödeme dökümünü Uygun Muhasebe'nin otomatik çekemediği mağazalarda (örneğin n11 ve Çiçeksepeti) ödemeyi pazaryerinin raporuna bakarak elle kaydedersin; bu durumda stopaj peşin vergi hesabına kendiliğinden geçmez, kesinti tutarını mali müşavirine ayrıca ilet. Hepsiburada bağlantısı (hakediş dahil) pilot aşamada; ilk kurulumu seninle birlikte yapıyoruz, ayrıntılar Hepsiburada entegrasyonu sayfasında. Mağazana özel adımlar için Trendyol entegrasyonu sayfasına, siparişten hakedişe bütün akış için pazaryeri entegrasyonu sayfasına bakabilirsin.

Bu yazı genel bilgi içindir; vergi ve hukuk kararlarında mali müşavirine danış. Mevzuat değiştikçe yazıyı güncelliyoruz; güncelleme tarihi başlığın altında.