Şahıs şirketi nasıl kurulur? 2026'da adım adım işe başlama

Şahıs şirketi nasıl kurulur?

Şahıs şirketi kurmak için işe başladığın tarihten itibaren 10 gün içinde vergi dairesine işe başlama bildirimi verirsin; bunu vergi dairesine gitmeden Dijital Vergi Dairesi'nden de yapabilirsin. Vergi dairesi kaydını açıp iş yerinde yoklama yapar, sen de esnaf ve sanatkâr siciline ya da ticaret siciline kaydolursun; Bağ-Kur sigortan vergi kaydınla birlikte kendiliğinden başlar. Limited şirketteki gibi asgari sermaye ya da şirket sözleşmesi gerekmez.

Aşağıda adımları süreleriyle, ilk ayın işlerini, vergilendirme usullerini ve limited şirketle farkını anlattık. Kurallar ve tutarlar 26.10.2026 itibarıyla yürürlükteki resmî metinlere göredir.

Şahıs şirketi nedir, kimler için uygun?

Günlük dilde "şahıs şirketi" denen şey, hukuken tek kişinin kendi adına işlettiği şahıs işletmesidir. Ayrı bir tüzel kişiliği yoktur: fatura senin adına kesilir, kazanç senin gelirin sayılır, işin borcu da senin borcundur. Türk Ticaret Kanunu'nun 124. maddesinde "şahıs şirketi" diye anılanlar ise birden çok ortakla kurulan kollektif ve komandit şirketlerdir; bu yazının konusu değildir.

Şahıs işletmesi; kuaför, oto tamircisi, butik, kafe ya da internetten satış yapan küçük bir mağaza gibi tek başına ya da birkaç çalışanla başlayan işlere uyar. Kuruluşu limited şirkete göre daha az işlem ister. Bedeli şudur: işler kötü giderse alacaklılar kişisel malvarlığına da başvurabilir. Ortaklı bir iş kuruyorsan ya da büyük bir risk alacaksan aşağıdaki karşılaştırmaya bak.

Adım adım: şahıs şirketi kurmak için neler yapılır?

Sırasıyla şu altı adımı izlersin; çoğunun yasal bir süresi var:

1. İşini ve iş yerini netleştir. Ne satacağını ya da hangi hizmeti vereceğini, iş yerinin adresini ve kira sözleşmesini hazırla. Dükkân ya da atölye açıyorsan, açmadan önce belediyeden (belediye sınırları dışında il özel idaresinden) iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alırsın (3572 sayılı Kanun).
2. İşe başlamayı bildir. Vergi Usul Kanunu'nun 168. maddesine göre gerçek kişiler işe başlamayı, işe başlama tarihinden itibaren 10 gün içinde bildirir. Bildirimi vergi dairesine gitmeden Dijital Vergi Dairesi'nden ya da e-Devlet'teki Mükellefiyet Tesis Edilmesi (İşe Başlama Bildirim Talebi) hizmetinden yapabilir, vergi dairesine gidebilir ya da posta ile gönderebilirsin. Mali müşavirin de senin adına bildirebilir.
3. Yoklamayı bekle. Vergi dairesi bildirimini kontrol edip mükellefiyetini açar ve Elektronik Yoklama Sistemi üzerinden iş yerinde yoklama yapar. Gelir İdaresi'ne göre işe başlama yoklaması, mükellefiyetin açıldığı tarihten itibaren en geç 15 günde; bildirimi senin yanında mali müşavirin de imzaladıysa bir ayda sonuçlanır.
4. Sicile ve odaya kaydol. Esnaf ve sanatkârsan çalışmaya başladığın tarihten itibaren 30 gün içinde esnaf ve sanatkâr siciline (5362 sayılı Kanun md. 68), tacirsen işletmeyi açtığın günden itibaren 15 gün içinde ticaret siciline (TTK md. 40) tescil yaptırırsın. Oda kaydın bu sicile göre yapılır.
5. Bağ-Kur'un başladığını kontrol et. Sigortalılığın vergi mükellefiyetinle başlar; SGK'ya bildirimi vergi dairesi yapar, senin ayrıca başvurman gerekmez.
6. İlk ayın işlerini tamamla. e-Tebligat, Defter Beyan Sistemi, vergi levhası, fatura ve gerekiyorsa yazarkasa. Süreler aşağıdaki tabloda.

Örnek: Dükkânını 02.11.2026 Pazartesi açıyorsun. Son günler şöyle olur:

Esnaf odasına mı, ticaret odasına mı kaydolursun?

İşin bir esnaf ve sanatkâr meslek kolundaysa, sermayenle birlikte emeğine dayanıyorsa ve hacmi belli sınırların altındaysa esnaf ve sanatkâr siciline ve esnaf odasına; değilse ticaret siciline ve ticaret odasına kaydolursun. Sınırı TTK'nın 11. maddesine göre Cumhurbaşkanı kararı çizer; Ticaret Bakanlığı'nın esnaf mevzuatında bugün 2007/12362 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı yer alıyor. Bu Karar'a göre:

• Esnaf ve sanatkâr: Basit usulde vergilendirilen, işletme hesabına göre defter tutan ya da vergiden muaf olup Vergi Usul Kanunu'nun 177. maddesindeki alım-satım ve karma işlere ait sınırların yarısını, hizmet işlerindeki hasılat sınırının tamamını aşmayanlar.
• Tacir: Bilanço esasına göre defter tutanlar ve bu ölçütlerin dışında kalanlar.

Esnaf siciline kaydolurken vergi mükellefi ya da vergiden muaf olduğunu belgelemen istenir (5362 sayılı Kanun md. 68); yani önce vergi kaydın açılmış olmalıdır. Hangi meslek kolunda olduğundan emin değilsen kaydolacağın odaya sor.

Bağ-Kur ne zaman başlar, ayrıca başvurman gerekir mi?

Ayrıca başvurman gerekmez. 5510 sayılı Kanun'a göre işletme sahibinin 4/1-b (Bağ-Kur) sigortalılığı vergi mükellefiyetinin başladığı tarihte başlar; işe giriş bildirgesini SGK'ya vergi dairesi verir, SGK da sigortalılığının başladığını sana bildirir (madde 7 ve 8).

• Prim: Her ay prim ödersin. Prime esas kazancını kanundaki alt ve üst sınır arasında kendin beyan edersin; beyan etmezsen alt sınır esas alınır (madde 80).
• Başka bir işte SGK'lı çalışıyorsan: Aynı anda hem hizmet akdiyle (4/1-a) çalışıp hem işletme sahibi olursan Kanun seni 4/1-a kapsamında sigortalı sayar (madde 53).
• Genç girişimci prim desteği kalktı: Genç girişimcilerin ilk bir yıllık Bağ-Kur primini Hazine'nin karşılaması, 7566 sayılı Kanun'la 1 Ocak 2026'dan itibaren kaldırıldı.

Basit usul mü, işletme defteri mi, bilanço mu?

Şahıs işletmesinin kazancı üç yoldan biriyle vergilendirilir; hangisine gireceğin işinin türüne, yerine ve hacmine bağlıdır. 2026 tutarlarıyla özet:

Yeni işe başlayan tüccar, iş hacmine göre sınıflandırılana kadar işletme defteri tutanlar gibi hareket edebilir (VUK md. 178). Basit usulün şartlarını taşısan bile vergi dairesine yazıyla bildirip gerçek usulü seçebilirsin. Kuralların özünü basit usul maddemizde topladık.

29 yaşından küçüksen: Adına ilk kez gelir vergisi mükellefiyeti açılan ve o tarihte 29 yaşını doldurmamış kişinin ticari kazancının, faaliyete başladığı yıldan itibaren üç yıl boyunca gelir vergisi tarifesinin ikinci dilimindeki tutara kadar olan kısmı vergiden istisnadır (GVK mükerrer md. 20). Gelir İdaresi'nin 2026 ticari kazanç rehberine göre bu tutar 2026 için 400.000 TL'dir. Basit usulde kazanç zaten tümüyle vergiden istisna olduğu için bu kural asıl gerçek usulde işe yarar. Şartlardan biri işe başlamayı süresinde bildirmektir; kazanç elde etmesen de yıllık beyanname verirsin.

İlk günlerde neler yapılır?

Kaydın açılınca levhanı al, e-Tebligat'a katıl, kayıt düzenini kur ve belgelerini hazırla:

• Vergi levhası: Mükellefiyetin açılmasından itibaren 1 ay içinde Dijital Vergi Dairesi'nden indirip iş yerinde bulundurursun. Adımlar vergi levhası sorgulama ve indirme yazımızda.
• e-Tebligat: Gerçek usuldeysen vergi dairesinin yazıları internetteki kutuna gelir; kutuna düştüğü günü izleyen 5. günün sonunda, açmasan da tebliğ edilmiş sayılır. Başvuru ve okuma için e-Tebligat nedir yazımıza bak.
• Defter Beyan Sistemi: İşletme defteri tutanlar ve basit usuldekiler kayıtlarını bu sistemde tutar. Gelir İdaresi'ne göre elektronik tutulan defterlerin tasdik zorunluluğu yoktur; defterin için notere tasdik yaptırman gerekmez.
• Fatura: Malı teslim ettikten ya da hizmeti yaptıktan sonra en geç 7 gün içinde kesersin. Basit usuldeysen ya da işletme defteri tutuyorsan 2026 sonuna kadar kâğıt fatura da kesebilirsin, ama vergiler dahil 3.000 TL'yi aşan faturayı e-Arşiv olarak düzenlersin; 1 Ocak 2027'den itibaren bütün faturaların e-Arşiv olur (2027 değişikliği). Bilanço esasındaysan 1 Ocak 2026'dan beri faturalarını tutarına bakmadan elektronik kesersin (509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği). Adımlar e-Arşiv fatura nasıl kesilir yazımızda.
• Yazarkasa ve kart: Gerçek usulde perakende satış yapıyorsan fatura vermediğin satışlar için yeni nesil yazarkasa kullanırsın ve en az bir banka ya da ödeme kuruluşuyla üye iş yeri anlaşması yapıp kartla ödeme kabul edersin. Basit usuldeysen yazarkasa zorunlu değildir, istersen kullanırsın. İstisnalar için mali müşavirine danış.
• Banka: KDV dahil 30.000 TL'yi aşan tahsilat ve ödemelerini banka, ödeme kuruluşu ya da PTT aracılığıyla yaparsın; iş yeri kirasını tutarı ne olursa olsun bu yolla ödersin.

Günlük kayıt tarafı ilk günden düzgün başlarsa sonradan uğraş azalır; neyin kaydedileceğini ön muhasebe nedir yazımızda anlattık.

Şahıs şirketi kurmanın masrafı ne kadar?

Tek bir rakam yok; kalemlerin çoğu odaya, belediyeye ve işin türüne göre değişir. Bütçeni yaparken şunları sor ve topla:

• Oda kayıt ücreti ve yıllık aidat; sicile tescil ve ilan ücretleri,
• İş yeri ruhsatı için belediyenin istediği harç ve ücretler,
• Mali müşavir ücreti,
• Kâğıt fatura için matbaa; e-Arşiv için bir program ya da Gelir İdaresi'nin ücretsiz e-Arşiv portalı, gerekiyorsa e-imza,
• Gerçek usulde perakende satış yapıyorsan yeni nesil yazarkasa ve kart ödemesi için banka anlaşması,
• Her ay ödeyeceğin Bağ-Kur primi.

Bu kalemlerin çoğu açılış ayında birlikte ödenir: aylık 25.000,50 TL ciro bekleyen bir kuaför, ilk cirosu gelmeden kira depozitosunu, oda kaydını, ruhsatı ve koltuk, ayna gibi demirbaşları karşılamak zorunda kalabilir. Teklifleri yazılı al ve ilk üç ayın giderini önceden kenara koy.

Şahıs şirketi mi, limited şirket mi?

Tek başına, düşük riskle başlıyorsan şahıs işletmesi yeterlidir; ortak varsa ya da kişisel malvarlığını işin riskinden ayırmak istiyorsan limited şirket düşünülür. Temel farklar:

Vergi yükünü karşılaştırmak için beklediğin kârla mali müşavirine hesap yaptır; tek bir oranla karar vermek yanıltabilir.

Uygun Muhasebe kuruluştan sonra ne işine yarar?

Uygun Muhasebe işletmeni kurmaz, vergi dairesine bildirim yapmaz; bunları sen ya da mali müşavirin yaparsınız. Kaydın açıldıktan sonra faturanı kesip gelir-giderini, müşteri borçlarını ve kasanı aynı yerde tutarsın; mali müşavirin ücretsiz müşavir panelinden kayıtları görür, işletme defteri tutanlar için ayın belgelerini Defter Beyan aktarım dosyası olarak indirir. Ayrıntılar esnaf muhasebe programı ve ön muhasebe programı sayfalarımızda.

Bu yazı genel bilgi içindir; vergi ve hukuk kararlarında mali müşavirine danış. Mevzuat değiştikçe yazıyı güncelliyoruz; güncelleme tarihi başlığın altında.