Bir çalışan işverene gerçekte kaça mal olur?
İşverene maliyet, brüt maaşa işverenin ödediği SGK payı ile işsizlik sigortası payının eklenmesiyle bulunur. 2026'da imalat dışındaki teşvikli bir işverende bu ek yük brüt maaşın %21,75'i (SGK %19,75 + işsizlik %2), teşviksiz işverende %23,75'idir. Primler bir üst sınıra kadar hesaplandığı için çok yüksek maaşlarda oran düşer.
2026 oranları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın asgari ücret tablosunda yazılıdır. Araç aynı oranlarla çalışır: asgari ücret satırında (33.030,00 TL brüt) imalat dışı teşvikli işverenin maliyeti tabloyla aynı, 40.214,03 TL çıkar.
| Kalem | Çalışan | İşveren |
|---|---|---|
| SGK primi | %14 | %21,75; imalatta 5 puan indirimle %16,75, diğer sektörlerde 2 puan indirimle %19,75 |
| İşsizlik sigortası primi | %1 | %2 |
| Gelir ve damga vergisi | Maaştan kesilir | İşverene maliyet değildir |
Aracın kullandığı prime esas kazanç üst sınırı asgari ücretin 9 katıdır: 33.030,00 × 9 = 297.270,00 TL. Bu tutarı aşan kısımdan SGK ve işsizlik primi hesaplanmaz.
SGK teşviki maliyeti ne kadar azaltır?
Şartları sağlayan ve primini zamanında ödeyen işveren, 5510 sayılı Kanun'daki hazine desteğiyle işveren payından imalatta 5, diğer sektörlerde 2 puan indirim alır. Teşvik yalnız işveren payını azaltır, çalışanın netini değiştirmez. Brüt maaşı 45.000,00 TL olan bir çalışan için Ocak 2026:
| Durum | İşveren SGK payı | İşsizlik payı | Aylık maliyet | Yıllık maliyet |
|---|---|---|---|---|
| İmalat, teşvikli (%16,75) | 7.537,50 TL | 900,00 TL | 53.437,50 TL | 641.250,00 TL |
| İmalat dışı, teşvikli (%19,75) | 8.887,50 TL | 900,00 TL | 54.787,50 TL | 657.450,00 TL |
| Teşviksiz (%21,75) | 9.787,50 TL | 900,00 TL | 55.687,50 TL | 668.250,00 TL |
Teşvikten yararlanamayan işveren, imalat dışında yılda 10.800,00 TL, imalatta 27.000,00 TL fazla öder. Borcu olan işletme teşvikten yararlanamayabilir; emin değilsen aracı "Teşvik yok" seçeneğiyle de dene.
Maaş yükseldikçe maliyet nasıl artar, prim tavanı ne zaman devreye girer?
Prime esas kazanç üst sınırına kadar maliyet, brütün sabit bir yüzdesi kadar artar. Sınırı aşan her lira ise yalnız brüt olarak maliyete girer. İmalat dışı, teşvikli işveren için hesaplayıcının sonuçları:
| Brüt maaş | İşveren SGK payı | Aylık maliyet | Brüte eklenen |
|---|---|---|---|
| 33.030,00 TL | 6.523,43 TL | 40.214,03 TL | %21,75 |
| 75.000,00 TL | 14.812,50 TL | 91.312,50 TL | %21,75 |
| 150.000,00 TL | 29.625,00 TL | 182.625,00 TL | %21,75 |
| 297.270,00 TL | 58.710,83 TL | 361.926,23 TL | %21,75 |
| 350.000,00 TL | 58.710,83 TL | 414.656,23 TL | %18,47 |
| 500.000,00 TL | 58.710,83 TL | 564.656,23 TL | %12,93 |
350.000,00 TL brütte SGK ve işsizlik primi 297.270,00 TL üzerinden hesaplandığı için işverenin SGK payı 58.710,83 TL'de kalır.
Birden fazla çalışanın varsa maliyeti kişi kişi toplarsın. Üç kişilik bir ekip için (imalat dışı, teşvikli):
| Çalışan | Aylık maliyet | Yıllık maliyet |
|---|---|---|
| Brüt 33.030,00 TL | 40.214,03 TL | 482.568,36 TL |
| Brüt 45.000,00 TL | 54.787,50 TL | 657.450,00 TL |
| Brüt 75.000,00 TL | 91.312,50 TL | 1.095.750,00 TL |
| Toplam | 186.314,03 TL | 2.235.768,36 TL |
Bu ekibin brüt maaşları toplamı 153.030,00 TL'dir; işverene maliyet 186.314,03 TL, yani brütün 1,2175 katıdır.
İşverene maliyet ile çalışanın eline geçen arasındaki fark ne kadar?
Brüt maaşı 45.000,00 TL olan çalışanın Ocak'ta eline 36.632,98 TL geçer. Bu, işverenin ödediği 54.787,50 TL'nin %66,86'sıdır; kalanı SGK'ya, işsizlik sigortasına ve vergi dairesine gider. Maliyet yıl boyunca aynı kalır (12 × 54.787,50 = 657.450,00 TL), net ise değişir: gelir vergisi kümülatif matrahla yükseldiği için Temmuz'da net 35.046,90 TL, maliyetteki pay %63,97 olur. Araç önceki ayların da aynı brütle ödendiğini varsayar. Ay ay net maaş için brütten nete maaş aracına bak.
Araçtaki maliyete neler dahil değildir?
- Yemek, yol ve diğer ek ödemeler. Bunların kendi vergi ve prim kuralları vardır; maliyete ayrıca eklersin. Kuralları mali müşavirine sor.
- Prim, ikramiye ve fazla mesai. Brüt ücrete eklenir, primleri de maliyete girer. Fazla mesai tutarını fazla mesai hesaplama aracında bulabilirsin.
- Kıdem ve ihbar tazminatı, kullanılmayan yıllık izin ücreti. Çalışan işten ayrılırken ortaya çıkar; bunları kıdem ve ihbar tazminatı aracında hesaplarsın.
Maliyet hesabında hangi hatalar yapılır?
- Brüt maaşı maliyet sanmak. Brütün üstüne imalatta teşvikli işverenin %18,75, imalat dışında teşvikli işverenin %21,75, teşviksiz işverenin %23,75 eklemesi gerekir.
- Net söz verip brütü bilmemek. Çalışana net bir tutar söz verdiysen vergi dilimi yükseldikçe brüt ve maliyet artar; bunun için netten brüte maaş aracını kullan.
- Teşvike kesin gözüyle bakmak. Şartları sağlamayan işveren tam oranı öder.
- Yüksek maaşta primi tavansız hesaplamak. Tavanı aşan kısım primden muaftır, maliyeti şişirme.
Resmî bordroyu ve SGK bildirimlerini mali müşavirin hazırlar; tutarı farklıysa onunkini esas al.