Tevkifat nedir, KDV tevkifatı ne demek?
Tevkifat, kesinti ya da alıkoyma demektir. Vergide, ödemeyi yapan tarafın vergiyi kesip kendi beyannamesiyle vergi dairesine yatırmasıdır. Gelir vergisinde bu kesintiye genelde stopaj denir; faturada karşına çıkan tevkifat ise KDV tevkifatıdır.
KDV tevkifatı, faturadaki KDV'nin bir kısmını ya da tamamını satıcının değil, alıcının vergi dairesine beyan edip ödemesidir. Alıcı, tevkif ettiği kısmı satıcıya ödemez, kendi beyannamesiyle devlete yatırır; kalan KDV'yi satıcıya öder.
Dayanağı 3065 sayılı KDV Kanunu'nun 9. maddesidir. Kanun, vergi alacağını güvenceye almak için işleme taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutma yetkisini Hazine ve Maliye Bakanlığı'na verir. Hangi işte, kimin, hangi oranda tevkifat yapacağı ise KDV Genel Uygulama Tebliği'nde yazılıdır.
Faturada KDV yine tam hesaplanır; değişen, KDV'nin vergi dairesine kimin elinden gittiğidir. Örneğin 25.000,00 TL + %20 KDV'lik bir temizlik hizmetinde KDV 5.000,00 TL'dir. Tevkifat oranı 9/10 olduğu için alıcı 4.500,00 TL'yi kendisi öder, satıcıya yalnız 500,00 TL KDV öder.
Tam tevkifat ve kısmi tevkifat
Tebliğ iki tür tevkifat tanımlar:
- Tam tevkifat (10/10): KDV'nin tamamını alıcı beyan eder. Örneğin Türkiye'de ikametgâhı, işyeri, kanuni merkezi ve iş merkezi bulunmayan birinden alınan ve Türkiye'de faydalanılan hizmetlerde KDV'yi hizmeti alan öder. KDV mükellefi olmayanlardan yapılan bazı kiralama ve reklam verme işlemleri de bu gruptadır.
- Kısmi tevkifat (2/10 ile 9/10 arası): KDV'nin tebliğde belirlenen kısmını alıcı, kalanını satıcı beyan eder. Temizlik, yük taşımacılığı, danışmanlık ve yapım işlerinde karşına çıkan tevkifat budur.
Bir de isteğe bağlı tam tevkifat vardır. Alıcı, anlaştığı satıcıyla yazılı sözleşme yapıp bir yıl boyunca kısmi tevkifat listesindeki işlerde, normalde tevkifat yapmayacak olsa bile, KDV'nin tamamını kendisi beyan etmeyi seçebilir. Danışmanlık ve benzeri hizmetler (31.10.2024'ten beri), "diğer hizmetler" ve "diğer teslimler" bu uygulamanın dışındadır. Sözleşme ve satıcının bilgileri, beyannameden önce alıcının vergi dairesine bildirilir; bir yıl dolmadan uygulamadan vazgeçilemez. e-Faturada kısmi tevkifat 6xx, isteğe bağlı tam tevkifat 8xx kodlarıyla gösterilir.
Kimler tevkifat uygular?
Tevkifatı alıcı yapar. Satıcı ise tevkifatı faturasında gösterir ve KDV'nin kalan kısmını tahsil eder. Tebliğ, tevkifat yapacak alıcıları iki gruba ayırır:
| Grup | Kimler? |
|---|---|
| KDV mükellefleri | KDV beyannamesi veren işletmeler (yalnız sorumlu sıfatıyla KDV ödeyenler bu gruba girmez) |
| Belirlenmiş alıcılar | KDV mükellefi olsun olmasın: 5018 sayılı Kanun cetvellerindeki kamu idareleri, il özel idareleri, döner sermayeli kuruluşlar, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, bankalar, sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri, vakıf üniversiteleri, kamu iktisadi teşebbüsleri, organize sanayi bölgeleri ve borsalar, payları Borsa İstanbul'da işlem gören şirketler, kalkınma ve yatırım ajansları ve tebliğde sayılan diğerleri |
Hangi grubun tevkifat yapacağı işin türüne göre değişir:
- Danışmanlık ve denetim, makine-teçhizat bakım onarımı, yemek servis ve organizasyon, baskı ve basım işlerinde tevkifatı yalnız belirlenmiş alıcılar yapar. Sıradan bir limited şirkete verdiğin danışmanlıkta tevkifat yoktur.
- Temizlik, çevre ve bahçe bakımı, yük ve servis taşımacılığı, işgücü temini, özel güvenlik, yapı denetimi, fason tekstil, ticari reklam ve demir-çelik teslimlerinde iki grup da tevkifat yapar.
- Yapım işlerinde belirlenmiş alıcılar, KDV mükellefleri ise yalnız KDV dahil bedeli 5 milyon TL ve üzerindeki işlerde tevkifat yapar. İşin bedeli sonradan 5 milyon TL'yi aşarsa tevkifat o tarihten itibaren başlar.
Tevkifat uygulanmayan durumlar
- Alıcı KDV mükellefi değilse ve belirlenmiş alıcılardan da değilse tevkifat yoktur. Tebliğdeki örnek: KDV mükellefi olmayan bir apartman yönetimine verilen özel güvenlik hizmeti.
- Satıcı belirlenmiş alıcılardan biriyse, örneğin bir banka ya da kamu kurumu satış yapıyorsa, alıcı kim olursa olsun kısmi tevkifat uygulanmaz. İstisnası: profesyonel spor kulüplerinin belirlenmiş alıcılara yaptığı işler ve payları borsada işlem gören şirketlerin demir-çelik teslimleri.
- İşlem KDV'den istisnaysa KDV hesaplanmadığı için tevkifat da olmaz.
- Tutar sınırı: İşlemin KDV dahil bedeli, o yıl için Vergi Usul Kanunu'nun 232. maddesine göre belirlenen fatura düzenleme sınırını aşmıyorsa kısmi tevkifat uygulanmaz. Sınır aşılırsa tevkifat tutarın tamamı üzerinden yapılır. Aynı işin bedelini birkaç faturaya bölerek sınırın altında kalamazsın; vergi dairesi bütünlük taşıyan alımların toplamına bakar.
2026 KDV tevkifat oranları tablosu
Aşağıdaki oranlar, KDV Genel Uygulama Tebliği'nin Gelir İdaresi'nde yayımlanan 2026 güncel metninden alındı. Kod sütunu, e-Faturada satıra yazılan tevkifat türü kodudur.
| İşlem | Oran | Kod | Kimler uygular? |
|---|---|---|---|
| Yapım işleri ve birlikte yapılan mühendislik-mimarlık, etüt-proje | 4/10 | 601 | Belirlenmiş alıcılar; KDV mükellefleri yalnız KDV dahil 5 milyon TL ve üzeri işlerde |
| Etüt, plan-proje, danışmanlık, denetim ve benzeri | 9/10 | 602 | Belirlenmiş alıcılar |
| Makine, teçhizat, demirbaş ve taşıt tadil, bakım, onarım | 7/10 | 603 | Belirlenmiş alıcılar |
| Yemek servis ve organizasyon | 5/10 | 604, 605 | Belirlenmiş alıcılar |
| İşgücü temini ve özel güvenlik | 9/10 | 606, 607 | İki grup da |
| Yapı denetim | 9/10 | 608 | İki grup da |
| Fason tekstil, konfeksiyon, çanta ve ayakkabı dikimi | 7/10 | 609 | İki grup da |
| Temizlik, çevre ve bahçe bakımı | 9/10 | 612, 613 | İki grup da |
| Servis taşımacılığı | 5/10 | 614 | İki grup da |
| Baskı ve basım | 7/10 | 615 | Belirlenmiş alıcılar |
| Karayoluyla yük taşımacılığı (kargo işletmeciliği yetki belgesi olanların kargo taşımaları hariç) | 2/10 | 624 | İki grup da |
| Ticari reklam | 3/10 | 625 | İki grup da |
| Demir-çelik ürünlerinin teslimi | 5/10 | 627 | İki grup da |
| Tebliğde ayrıca sayılmayan diğer hizmetler | 5/10 | 616 | Kamu idareleri ve kurumları, bankalar, sigorta şirketleri gibi tebliğde sayılan alıcılar (payları borsada işlem gören şirketler bu listede yok) |
Hurda ve atık, külçe metal, pamuk, yün ve deri, ağaç ve orman ürünleri gibi bazı teslimler de kısmi tevkifata girer. İşin hangi başlığa girdiğinden emin değilsen tebliğin ilgili bölümüne ya da mali müşavirine bak; yanlış oran iki tarafın beyannamesini birden bozar.
KDV tevkifatı nasıl hesaplanır?
Hesap dört adımdır:
- KDV = KDV hariç tutar × KDV oranı
- Tevkif edilen KDV = KDV × tevkifat oranı (9/10 için 0,9)
- Satıcının tahsil edeceği KDV = KDV − tevkif edilen KDV
- Alıcının satıcıya ödeyeceği tutar = KDV hariç tutar + satıcının tahsil edeceği KDV
Örnek 1: Temizlik hizmeti, 9/10
Girişteki temizlik işinin faturası: Temizlik firması, KDV mükellefi bir şirketin ofisini Eylül 2026 boyunca 25.000,00 TL'ye temizliyor ve faturayı 27.09.2026'da kesiyor. KDV oranı %20.
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| İşlem bedeli | 25.000,00 TL |
| Hesaplanan KDV (%20) | 5.000,00 TL |
| Tevkifat oranı | 9/10 |
| Alıcının tevkif edeceği KDV | 4.500,00 TL |
| Tevkifat dahil toplam | 30.000,00 TL |
| Tevkifattan sonra tahsil edilecek tutar | 25.500,00 TL |
Şirket temizlik firmasına 25.500,00 TL öder, 4.500,00 TL'yi kendi beyannamesiyle vergi dairesine yatırır. Temizlik firması ise hesaplanan KDV olarak 500,00 TL beyan eder.
Örnek 2: Yük taşımacılığı, 2/10
Bir nakliyeci, KDV mükellefi bir üreticinin malını karayoluyla 40.000,00 TL + %20 KDV'ye taşıyor. KDV 8.000,00 TL; alıcı bunun 2/10'unu, yani 1.600,00 TL'yi tevkif eder. Nakliyeciye 40.000,00 + 6.400,00 = 46.400,00 TL ödenir.
Kendi tutarını KDV tevkifatı hesaplama aracında deneyebilirsin. Araç, Uygun Muhasebe'deki fatura satırıyla aynı hesabı yapar; yukarıdaki iki örnekte de aynı sonucu verir. Yalnız KDV dahil ve hariç tutarı bulmak için KDV hesaplama aracını kullanabilirsin.
Tevkifatlı fatura nasıl kesilir?
Tebliğe göre tevkifatlı faturada şu bilgiler ayrıca gösterilir:
- İşlem bedeli
- Hesaplanan KDV
- Tevkifat oranı
- Alıcı tarafından tevkif edilecek KDV tutarı
- Tevkifat dahil toplam tutar
- Tevkifattan sonra tahsil edilecek toplam bedel (tevkifat hariç toplam)
Faturaya rakam ve yazıyla tevkifattan sonra kalan tutar yazılır; ilk örnekte 25.500,00 TL. Tevkifatlı ve tevkifatsız işler aynı faturada olabilir. O zaman tevkifatlı işin bedeli, KDV'si ve tevkif edilen KDV ayrıca gösterilir; tutar sınırı da yalnız tevkifatlı kısmın KDV dahil tutarına göre kontrol edilir.
e-Faturada fatura tipi "Tevkifat" olur ve her tevkifatlı satıra tevkifat türünün kodu yazılır. Kod ile oran birbirini tutmalıdır: 612 Temizlik kodu yalnız 9/10 ile kullanılır. Tevkifatlı faturanın iadesi için de ayrı bir tip vardır: "Tevkifatlı iade". e-Fatura kesmenin bütün adımları e-Fatura nasıl kesilir yazımızda.
Faturayı keserken sırayla şunlara bak:
- Alıcıyı kontrol et: KDV mükellefi mi, belirlenmiş alıcılardan mı?
- İşin türünü bul: Tebliğdeki başlıklarla eşleştir ve o tür için alıcının tevkifat yapıp yapmadığına bak.
- Sınırı kontrol et: KDV dahil tutar o yılın fatura düzenleme sınırını aşıyor mu?
- Satırda tevkifat türünü seç ve toplamları kontrol et.
- Tahsilatı doğru izle: Müşterinden tevkifattan sonra kalan tutarı iste; tevkif edilen kısmı isteme.
Tevkifat nasıl beyan edilir? 2 No.lu KDV beyannamesi
Alıcı, tevkif ettiği KDV'yi işlemin yapıldığı döneme ait 2 No.lu KDV beyannamesiyle beyan eder. Gelir İdaresi'nin beyanname verme ve ödeme süreleri tablosuna göre bu beyanname izleyen ayın 25'inci günü saat 23.59'a kadar verilir, vergi de aynı gün akşamına kadar ödenir. Tebliğ metninde hâlâ 21 ve 23'üncü günler yazar; bu süreler 164 No.lu Vergi Usul Kanunu Sirküleri ile 25'ine uzatıldı.
Son gün tatile denk gelirse süre izleyen ilk iş gününe uzar. Eylül 2026'daki temizlik hizmeti için 25.10.2026 Pazar olduğundan son gün 26.10.2026 Pazartesi'dir. 2 No.lu beyanname yalnız tevkifatlı işlem olan aylarda verilir. Fatura geç gelse ya da bedel henüz ödenmemiş olsa bile beyan, işlemin yapıldığı dönemde yapılır.
Alıcı, 2 No.lu beyannameyle beyan edip ödediği KDV'yi 1 No.lu KDV beyannamesinde indirir. Ocak 2024 döneminden beri kural şudur: süresinde beyan edilip süresinde ödenen tutar aynı dönemin 1 No.lu beyannamesinde, geç ödenen tutar ise ödendiği dönemin beyannamesinde indirilir.
Satıcı, 1 No.lu KDV beyannamesinde işlemi "Kısmi Tevkifat Uygulanan İşlemler" tablosuna yazar: matrah alanına bedelin tamamı, tevkifat oranı alanına alıcının uygulayacağı oran girilir; beyan edilen vergi, KDV'nin tevkif edilmeyen kısmıdır. Satıcı ayrıca tevkifatlı satışlarının listesini (belge tarihi ve numarası, tutar, KDV, tevkif edilen KDV, alıcının adı ve vergi numarası) beyanname ekinde verir. Tevkifat yüzünden indiremediği KDV birikirse tebliğdeki usulle iade isteyebilir.
Sık yapılan hatalar
- Her şirkete tevkifat uygulamak. Danışmanlık ya da bakım onarımda tevkifatı yalnız belirlenmiş alıcılar yapar. Serbest meslek makbuzundaki ayrıntılar e-SMM programı sayfamızda.
- KDV'nin tamamını tahsil etmek. Alıcı tevkif ettiği kısmı vergi dairesine yatırır; o kısmı bir de sana öderse aynı KDV'yi iki kez ödemiş olur.
- Müşteri bakiyesini yanlış izlemek. Müşterinin sana borcu tevkifattan sonra kalan tutardır. Tevkifat dahil toplamı borç yazarsan müşteri hep eksik ödemiş görünür.
- Yanlış tür seçmek. Aynı oran birden çok işte geçer ama kodlar farklıdır; 9/10 danışmanlıkta 602, temizlikte 612'dir. Yanlış kod e-Faturayı ve beyannameyi bozar.
- Sınırın altında kalmak için faturayı bölmek. Tebliğ buna izin vermez; aynı işin bedelleri toplanır.
- İadeyi sıradan iade faturasıyla yapmak. Tevkifatlı faturanın iadesinde düzeltme, KDV'nin tevkifata tabi tutulmayan kısmı üzerinden yapılır; e-Belgede "Tevkifatlı iade" tipi kullanılır. Ayrıntılar iade faturası nasıl kesilir yazımızda.
- Yersiz tevkifatı olduğu gibi bırakmak. Tevkifata tabi olmayan bir işte tevkifat yapıldıysa iki tarafın beyanı düzeltilir; fazla tevkif edilen vergiyi önce alıcı satıcıya iade eder.
Uygun Muhasebe'de tevkifatlı fatura
- Fatura formunda "Tevkifat ve ek vergi" seçeneğini açıp satırda tevkifat türünü seçersin (ör. 612 Temizlik, 624 Yük taşımacılığı, 601 Yapım işleri); oran türden gelir. Liste, kısmi (6xx) ve isteğe bağlı tam (8xx) tevkifat türlerini kodlarıyla gösterir.
- KDV, tevkif edilen KDV ve fatura toplamı satır satır hesaplanır. Fatura sayfasında ve yazdırılan faturada tevkifat ayrı satırda görünür; müşterinin bakiyesine tevkifattan sonra kalan tutar yazılır.
- e-Faturada fatura tipi "Tevkifat", iadede "Tevkifatlı iade" kendiliğinden önerilir ve satıra türün kodu yazılır. Türü seçilmemiş tevkifatlı satır varsa fatura onaylanmaz; hangi satır olduğu söylenir.
- Alış faturasında da satıra tevkifat girersin. Tedarikçinden gelen tevkifatlı e-Fatura alışa aktarılırken oran ve tür de birlikte gelir.
- KDV raporunda tevkifatlı satışlarda alıcının ödediği kısım hesaplanan KDV'den düşülür; belge listesinde tevkifat ayrı sütundadır. Mali müşavirine verdiğin dışa aktarımlarda da tevkifat ayrı yazılır.
- Serbest meslek makbuzunda KDV tevkifatı oranını seçersin; e-SMM olarak gönderirken türün kodu yazılır.
Fatura, KDV ve tahsilat tarafının tamamı için fatura programı ve e-Fatura programı sayfalarına; hakediş faturası kesen firmalar için inşaat ve taahhüt firmalarına ön muhasebe sayfamıza bakabilirsin.
Bu yazı genel bilgi içindir; vergi ve hukuk kararlarında mali müşavirine danış. Mevzuat değiştikçe yazıyı güncelliyoruz; güncelleme tarihi başlığın altında.