Defter tasdiki nedir, 2027 defterleri ne zaman tasdik ettirilir?
Defter tasdiki, kâğıtta tuttuğun yasal defterin kullanılmaya başlamadan önce notere onaylatılmasıdır. 2027'de kâğıt olarak kullanacağın defterleri Aralık 2026 içinde, en geç 31.12.2026 Perşembe günü tasdik ettirmen gerekir. Bilanço esasında defterini e-Defter olarak, işletme defterini ya da serbest meslek kazanç defterini Defter-Beyan Sistemi'nde tutuyorsan bu defterler için notere gitmezsin.
Kural iki kanunda aynı yönde yazılıdır. Vergi Usul Kanunu'nun 221. maddesine göre işe devam edenler defteri kullanılacağı yıldan önceki son ayda tasdik ettirir. Türk Ticaret Kanunu'nun 64. maddesi de izleyen dönemin açılış onayının, faaliyet döneminin ilk ayından önceki ayın sonuna kadar notere yaptırılmasını ister. Takvim yılıyla çalışan işletme için bu ay Aralık'tır.
Hangi defter tasdik ettirilir, hangisi ettirilmez?
Bugün çoğu işletmenin ana defteri elektronik ortamdadır. Vergi Usul Kanunu'nun 226/A maddesine göre e-Defter için berat alınması, Defter-Beyan Sistemi gibi elektronik defterlerde de Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın belirlediği onay tasdik hükmündedir. Kâğıtta kalan defterler ise hâlâ noter onayı ister:
| Defter | Kim Tutar? | 2027 İçin Ne Yapılır? |
|---|---|---|
| Yevmiye Defteri ve Defteri Kebir | Bilanço esasında defter tutanlar, bütün limited ve anonim şirketler | e-Defter olarak tutulur, notere gidilmez. Alınan beratlar tasdik hükmündedir. |
| İşletme Defteri | İşletme hesabı esasında defter tutan esnaf ve şahıs şirketleri | Defter-Beyan Sistemi'nde tutulur, noter tasdiki aranmaz. Açılış onayını Gelir İdaresi dönemin ilk günü elektronik olarak yapar. |
| Serbest Meslek Kazanç Defteri | Avukat, doktor, mimar gibi serbest meslek erbabı | İşletme defteri gibi Defter-Beyan Sistemi'nde tutulur, noter tasdiki aranmaz. |
| Envanter Defteri | Bilanço esasında defter tutanlar | Kâğıtta yeni defter kullanılacaksa 31.12.2026'ya kadar noterde açılış onayı yapılır. e-Envanter Defteri'ne geçtiysen notere gidilmez. |
| Yönetim Kurulu Karar Defteri | Anonim şirketler | Kâğıtta yeni defter kullanılacaksa 31.12.2026'ya kadar açılış onayı yapılır; 2026 defterinin kapanış onayı Ocak 2027 sonuna kadar yaptırılır. |
| Pay Defteri ile Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri | Limited ve anonim şirketler | Yeterli yaprağı varsa yeni açılış onayı gerekmez, aynı defterle devam edilir. |
Tabloda en çok gözden kaçan satır envanter defteridir. Şirketin yevmiye defterini e-Defter olarak tutuyor diye envanter defteri de elektronik sanılır. Oysa e-Envanter Defteri isteğe bağlıdır; Gelir İdaresi'nin 13.10.2025 tarihli duyurusuna göre 01.01.2026'dan itibaren kullanılabilir ve Dijital Vergi Dairesi'nden "Envanter Defteri Başvuru Dilekçesi" ile başvuru ister. Başvuru yapmadıysan 2027 envanter defterin kâğıttadır ve noter onayı ister. e-Defter'in kimlere zorunlu olduğunu e-Defter nedir yazımızda anlattık.
Defter tasdiki nerede yapılır, notere ne götürülür?
Vergi Usul Kanunu'nun 223. maddesine göre defterler iş yerinin, iş yeri yoksa ikametgâhın bulunduğu yerdeki noterde tasdik edilir. Anonim ve limited şirketlerin kuruluşunda ise ilk açılış onaylarını şirket merkezinin bağlı olduğu ticaret sicili müdürlüğü yapar. Sonraki yıllarda bu onaylar notere geçer.
- Defterin kendisi: Ciltli defterin sayfaları sıra numarasıyla birbirini izlemeli. Noter sayfaları tek tek mühürler ve ilk sayfaya tasdik şerhini yazar.
- Ticaret sicili tasdiknamesi: Türk Ticaret Kanunu'nun 64. maddesine göre noter, ticari defterin açılış onayında bu belgeyi aramak zorundadır. Belgeyi bağlı olduğun ticaret sicili müdürlüğünden alırsın.
- Vergi bilgileri: Tasdik şerhinde adın ya da unvanın, iş adresin, işinin türü ve bağlı olduğun vergi dairesi yer alır (VUK md. 224). Vergi levhan ya da vergi numaran yanında olsun.
Yeni işe başlayan defterini ne zaman tasdik ettirir?
Yeni işe başlayanlar, sınıf değiştirenler ve yeni bir mükellefiyete girenler defterlerini işe başlamadan önce tasdik ettirir; vergi muafiyeti kalkan esnafın süresi muaflıktan çıktığı tarihten itibaren on gündür (VUK md. 221). Yıl içinde defteri dolan da yeni defteri kullanmaya başlamadan önce onaylatır.
Ocak 2027'de şahıs şirketi açacaksan işletme defterin Defter-Beyan Sistemi'nde açılır ve noter gerekmez. Adımları şahıs şirketi nasıl kurulur yazımızda bulabilirsin. Limited şirket kuruyorsan ilk onaylar tescil sırasında ticaret sicili müdürlüğünde yapılır; şirketin defter düzenini limited şirket muhasebesi yazımızda anlattık.
Defter tasdik ettirilmezse ne olur?
Gecikmenin süresi cezayı belirler. Vergi Usul Kanunu'nun 352. maddesi iki ayrı durum sayar:
| Durum | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| Tasdik, sürenin bitiminden başlayarak bir ay içinde yaptırıldı | İkinci derece usulsüzlük cezası | VUK md. 352, II-6 |
| Tasdik bir aydan sonra yaptırıldı ya da hiç yaptırılmadı | Defter tasdik ettirilmemiş sayılır, birinci derece usulsüzlük cezası | VUK md. 352, I-8 |
| Tasdik ettirilmemiş defter yüzünden matrah takdir edildi | Usulsüzlük cezası iki kat kesilir | VUK md. 30 ve 352 |
Asıl risk cezanın tutarından büyüktür. Vergi Usul Kanunu'nun 30. maddesi, tasdik ettirilmemiş defteri resen takdir sebepleri arasında sayar. İncelemede bu durum matrahının resen takdir edilmesine yol açabilir. Ceza tutarları her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellendiği için burada rakam vermiyoruz; güncel tutarı mali müşavirine sor.
Örnek: Bir anonim şirket 2027 için yeni bir kâğıt envanter defteri açacak, ama defteri 31.12.2026'ya kadar onaylatmadı. Noter onayı 15.01.2027'de alınırsa bir aylık süre içinde kalır ve ikinci derece usulsüzlük cezası doğar. Onay Şubat 2027'ye kalırsa defter tasdik ettirilmemiş sayılır.
Aralık 2026'da defterler için ne yapmalısın?
Aşağıdaki listeyi Aralık'ın ilk haftasında mali müşavirinle birlikte gözden geçirirsen son gün telaşı yaşamazsın:
- Defter listeni çıkar. Hangi defteri e-Defter'de, hangisini Defter-Beyan Sistemi'nde, hangisini kâğıtta tuttuğunu yaz.
- Envanter defterini kontrol et. e-Envanter başvurun yoksa 2027 defteri kâğıttadır. Yeni defter alacaksan Aralık'ta, eskisinin yaprağı yetiyorsa Ocak'ta notere git.
- Şirket defterlerine bak. Yönetim kurulu karar defterinin açılış onayını Aralık'ta, 2026 defterinin kapanış onayını Ocak'ta yaptır. Pay defterinin ve genel kurul defterinin yaprağı yetiyor mu, kontrol et.
- Ticaret sicili tasdiknamesini al. Noter randevusundan önce sicil müdürlüğünden güncel belgeyi hazırla.
- Noter işini 31.12.2026'ya bırakma. Yılın son günlerinde noterler yoğundur; Aralık'ın ilk yarısını hedefle.
- Yıl sonu işlerini birleştir. Aynı hafta yıl sonu stok sayımının hazırlığını da yap; envanter defterine yazılacak rakamlar oradan gelir.
Uygun Muhasebe yasal defter tutmaz ve tasdik işlemini senin yerine yapmaz; yevmiye, envanter ve beyanname mali müşavirinin işidir. Kullandığın ön muhasebe programı ise defterlere giden fatura, kasa, cari ve stok kayıtlarını düzenli tutar. Müşavirin yıl sonunda aradığı belgeleri tek yerde bulursa defter kapanışı da hızlanır.
Bu yazı genel bilgi içindir; vergi ve hukuk kararlarında mali müşavirine danış. Mevzuat değiştikçe yazıyı güncelliyoruz; güncelleme tarihi başlığın altında.