Kurumlar vergisi nedir?
Kurumlar vergisi, şirketlerin ve diğer kurumların bir hesap dönemindeki kazancı üzerinden her yıl ödediği vergidir. 2026'da genel oran %25'tir. Takvim yılı hesap dönemi kullanan bir şirket beyannameyi izleyen yılın Nisan ayında verir, vergiyi de aynı süre içinde öder; yani 2026 kazancı için son gün 30.04.2027'dir.
Vergi cironun değil, kazancın üzerinden alınır: şirketin satışları ile giderleri arasındaki fark, hesabın başlangıç noktasıdır. Yıl içinde üçer aylık dönemlerde ödenen geçici vergi de yıllık kurumlar vergisinin peşinatıdır ve yıllık beyannamede düşülür. Hesabı mali müşavirin yapar; sen ne ödeyeceğini önceden bilirsen nakdini ona göre ayırırsın.
Kurumlar vergisini kimler öder?
Kurumlar vergisini sermaye şirketleri (anonim ve limited şirketler, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler), kooperatifler, iktisadi kamu kuruluşları, dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri ile iş ortaklıkları öder. Küçük işletme açısından sonuç basittir: limited ya da anonim şirketin varsa kurumlar vergisi mükellefisin, şahıs işletmen varsa gelir vergisi ödersin.
| Konu | Kurumlar Vergisi | Gelir Vergisi |
|---|---|---|
| Kimler öder? | Limited ve anonim şirketler gibi kurumlar | Şahıs işletmeleri, serbest meslek erbapları |
| Oran | Genel oran %25, sabit | %15'ten %40'a artan tarife |
| Geçici vergi oranı | %25 | %15 |
| Yıllık beyanname | Hesap dönemini izleyen 4. ayın sonu (takvim yılında Nisan sonu), ödeme aynı süre içinde | Mart sonu; ödeme Mart ve Temmuz sonunda iki taksit |
Şahıs işletmesinin tarifesi için gelir vergisi dilimleri 2026, limited şirketin defter ve vergi düzeni için limited şirket muhasebesi yazılarımıza bakabilirsin. Kâr ortağa dağıtılırken ayrıca stopaj kesilir; oranı ve ayrıntıyı mali müşavirine sor.
Kurumlar vergisi oranı 2026'da kaç?
Kurumlar vergisi oranı 2026'da kural olarak %25'tir. Bankalar, finansal kiralama ve faktoring şirketleri, sigorta şirketleri gibi finans kuruluşlarında oran %30'dur. Bazı kazançlara indirimli oran uygulanır; Gelir İdaresi'nin Mart 2026 tarihli Kurumlar Vergisinde Oran Uygulamaları rehberine göre özet şöyledir:
| Kazanç ya da Kurum | 2026 Oranı |
|---|---|
| Genel oran | %25 |
| Banka, finans, sigorta ve emeklilik şirketleri gibi kuruluşlar | %30 |
| İhracattan elde edilen kazanç (5 puan indirimli) | %20 |
| Sanayi sicil belgeli ve fiilen üretim yapan kurumun üretim kazancı (1 puan indirimli) | %24 |
| İlk defa en az %20 halka arz edilen kurumlar (5 hesap dönemi, 2 puan indirimli) | %23 |
İndirimlerin her birinin koşulları var; örneğin üretim indirimi için sanayi sicil belgesi ve fiilen üretim şartı birlikte aranır, aracılı ihracatta sözleşme gerekir. Üretim kazancındaki oranın 2027 kazancından itibaren %12,5'e inmesi 7582 sayılı Kanun'la getirildi; 2026 kazancı için bu oran geçerli değildir. Kendi durumunda hangi oranın uygulanacağını mali müşavirinle netleştir.
Kurumlar vergisi ne zaman beyan edilir ve ne zaman ödenir?
Yıllık kurumlar vergisi beyannamesi, hesap döneminin kapandığı ayı izleyen dördüncü ayın birinci gününden son günü saat 23.59'a kadar verilir; vergi de beyanname verme süresi içinde ödenir. Hesap dönemi takvim yılı olan şirkette bu, 1-30 Nisan arasıdır. 2025 kazancı için son gün 30.04.2026'ydı, 2026 kazancı için son gün 30.04.2027 Cuma'dır. Kanunun 14. maddesinin metninde ayın 25'i yazar; geçerli süre Gelir İdaresi'nin güncel tablosundaki ay sonudur.
Hesap dönemin takvim yılı değilse takvim kayar. Örneğin hesap dönemi 31 Mayıs'ta biten bir şirket beyanname ve ödemeyi Eylül sonuna kadar yapar. Kurumlar vergisinin hangi aylarda ödendiğini toparlarsak:
| Ne? | Takvim Yılı İçin Tarih |
|---|---|
| 1. dönem geçici vergi (Ocak-Mart) | 17 Mayıs |
| 2. dönem geçici vergi (Nisan-Haziran) | 17 Ağustos |
| 3. dönem geçici vergi (Temmuz-Eylül) | 17 Kasım (2026'da 17.11.2026) |
| 4. dönem geçici vergi (Ekim-Aralık) | İzleyen yılın 17 Şubat'ı |
| Yıllık kurumlar vergisi beyanı ve ödemesi | İzleyen yılın 30 Nisan'ına kadar |
Son gün resmî tatile rastlarsa süre izleyen ilk iş gününe uzar (Vergi Usul Kanunu md. 18). Tarihlerin resmî kaynağı Gelir İdaresi'nin beyanname verme ve ödeme süreleri belgesidir.
Kurumlar vergisi nasıl hesaplanır?
Kurumlar vergisi, kurum kazancından istisna, indirim ve geçmiş yıl zararı düşülerek bulunan matraha oranın uygulanmasıyla hesaplanır; ödenecek tutar için de yıl içinde ödenen geçici vergi ve stopaj düşülür. Adımlar şöyledir:
- Kurum kazancını bul: Ticari bilanço kârına kanunen kabul edilmeyen giderleri ekle.
- Matrahı çıkar: Kazançtan istisna ve indirimleri, geçmiş yıl zararını düş.
- Oranı uygula: Matrahı %25 ile çarp; bu, hesaplanan vergidir.
- Asgari vergiyle karşılaştır: İkisinden büyük olan, verginin kendisidir.
- Mahsup yap: Ödenen geçici vergiyi ve mahsup edilecek stopajı düş. Kalan, ödeyeceğin tutardır.
Örnek: 2026 hesap dönemini kapatan bir limited şirketin kurum kazancı 2.000.000,00 TL. İstisna ve indirimleri 300.000,00 TL, geçmiş yıl zararı 100.000,00 TL, yıl içinde ödediği geçici vergi 350.000,00 TL. Rakamlar örnektir:
| Adım | Hesap | Tutar |
|---|---|---|
| Kurum kazancı | Ticari kâr + kabul edilmeyen giderler | 2.000.000,00 TL |
| Matrah | 2.000.000,00 − 300.000,00 − 100.000,00 | 1.600.000,00 TL |
| Hesaplanan vergi | 1.600.000,00 × %25 | 400.000,00 TL |
| Asgari vergi | (2.000.000,00 − 100.000,00) × %10 | 190.000,00 TL |
| Vergi | İkisinden büyük olan | 400.000,00 TL |
| Ödenecek | 400.000,00 − 350.000,00 geçici vergi | 50.000,00 TL |
Yani şirket yıllık beyannamede çıkan 50.000,00 TL'yi 30.04.2027'ye kadar öder. Kendi rakamlarınla kurumlar vergisi hesaplama aracında deneyebilirsin; araç "İstisna ve indirimler" kutusuna yazdığın tutarı düşer, ama asgari vergide Ar-Ge indirimi gibi özel kalemleri ayırmaz; bunlar için müşavirine danış.
Asgari kurumlar vergisi nedir?
Asgari kurumlar vergisi, hesaplanan kurumlar vergisinin, istisna ve indirimler düşülmeden önceki kurum kazancının %10'undan az olamayacağını söyleyen kuraldır (Kurumlar Vergisi Kanunu md. 32/C). İştirak kazancı, serbest bölge ve teknoloji geliştirme bölgesi kazancı, Ar-Ge ve tasarım indirimi gibi kanunda sayılan kalemler bu hesapta da düşülür; ihracat ve üretim gibi indirimli oranlar yüzünden alınmayan vergi de asgari vergiden indirilir. Buradaki kazanç, hesap dönemi sonundaki ticari bilanço kârına kanunen kabul edilmeyen giderlerin eklenmesiyle bulunur. Uygulama 2025 kazançlarıyla başladı ve geçici vergi dönemlerinde de geçerlidir.
Örnek: kurum kazancı 1.000.000,00 TL, asgari hesapta düşülmeyen istisna ve indirimleri 800.000,00 TL olan bir şirkette normal hesap 200.000,00 × %25 = 50.000,00 TL çıkar. Asgari hesap 1.000.000,00 × %10 = 100.000,00 TL olduğu için ödenecek vergi 100.000,00 TL olur; aradaki 50.000,00 TL asgari vergi sayılır. Dönemi zararla kapatsan bile ticari zarara kabul edilmeyen giderler eklenince sıfırdan büyük bir tutar kalıyorsa asgari hesap yapılır.
Üç grup bu kuralın dışında kalır: kurumlar vergisinden muaf olanlar, ilk defa faaliyete başlayan kurumda faaliyete başlanan hesap döneminden itibaren üç hesap dönemi ve hasılat esaslı kazanç tespitine tabi olanlar. Birleşme, devir, tür değişikliği ya da bölünmeyle kurulan şirket ilk defa faaliyete başlamış sayılmaz. Geçmiş yıl zararının asgari matrahtan düşülmesi uzun süre tartışıldı: 23 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği düşülemeyeceğini söylüyordu, Danıştay 3. Dairesi bu hükümleri 25.11.2025 tarihli kararıyla iptal etti (E.2024/5700, K.2025/4831). 2025 dönemi beyannamesinin asgari vergi tablosunda geçmiş yıl zararı matrahtan düşülen satırlar arasındadır. Kendi hesabını mali müşavirinle netleştir. Diğer ayrıntılar Gelir İdaresi'nin Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi rehberindedir.
Kurumlar vergisi karşılığı ve muhasebe kaydı nasıl yapılır?
Yıl sonunda hesaplanan kurumlar vergisi, bilançoda karşılık olarak görünür; bunu mali müşavirin yapar. Genel uygulamada 691 numaralı Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları hesabına borç, 370 numaralı karşılık hesabına alacak yazılır. Yıl içinde 193 numaralı hesapta biriken geçici vergiler 371 numaralı hesap üzerinden mahsup edilir, kalan tutar beyanname ile ödenir. Kurumlar vergisi ve geçici vergi gider sayılmaz; vergi matrahını azaltmaz.
Kurumlar vergisini geç ödersen ne olur?
Kurumlar vergisini süresinde ödemezsen vadeden ödeme gününe kadar aylık %3,7 gecikme zammı işler; bu oran 13.11.2025'ten beri geçerlidir (10556 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı). Zam, borcun anasına eklenip büyümez; her ay aynı ana paraya uygulanır. Örneğin 50.000,00 TL'lik borcun 3 ayda zammı 5.550,00 TL tutar. Kendi borcun için gecikme zammı hesaplama aracını kullanabilirsin.
Beyannameyi hiç vermemek ya da eksik vermek ayrıca vergi ziyaı ve usulsüzlük cezalarına yol açabilir; tutar olaya göre değişir, o yüzden mali müşavirine danış. Borcunu nasıl sorgulayıp ödeyeceğini vergi borcu sorgulama yazımızda adım adım anlattık.
Kurumlar vergisine hazırlanmak için ne yapmalısın?
Kurumlar vergisine hazırlanmanın yolu kayıtları yıl boyunca düzenli tutmak ve tutarı önceden hesaplatmaktır. Dört iş yeter:
- Kaydı günlük tut: Faturayı, fişi ve tahsilatı o gün gir; yıl sonunda toplu telafi yapma.
- Geçici vergileri sakla: Her dönemin tahakkuk fişini ve ödeme belgesini dosyala; yıllık beyanda mahsup edilecek.
- Belgeleri ver: Zarar, istisna ve indirim belgelerini yıl sonu kapanışından önce mali müşavirine ulaştır.
- Parayı ayır: Nisan'dan önce müşavirinden taslak hesap iste ve nakit planına koy.
Kayıtları düzenli tutmanın kolay yolu bir ön muhasebe programı kullanmaktır; büyüyen şirketlerin ihtiyaçlarını KOBİ ön muhasebe programı sayfamızda anlattık. Uygun Muhasebe'de Gelir-Gider Özeti'nden yıl içindeki kârını izlersin; bu rakam bilanço kârı olmadığı için yalnız kaba bir fikir verir. Kurumlar vergisini mali müşavirin hesaplar ve beyan eder, kayıtlarını da kendi panelinden görür.
Bu yazı genel bilgi içindir; vergi ve hukuk kararlarında mali müşavirine danış. Mevzuat değiştikçe yazıyı güncelliyoruz; güncelleme tarihi başlığın altında.