Vergi borcunu geç ödersen gecikme zammı nasıl işler?
Vadesinde ödenmeyen vergi borcuna, vadenin bittiği günü izleyen günden ödeme gününe kadar her ay için ayrı ayrı gecikme zammı işler. 02.11.2026 itibarıyla aylık oran %3,7'dir (13.11.2025'ten beri) ve zam her ay aynı borç aslına uygulanır; zamın üstüne zam işlemez. KDV, muhtasar, geçici vergi, gelir vergisi ve kurumlar vergisi borçlarının hepsinde kural aynıdır.
Dayanak 6183 sayılı Kanun'un 51. maddesidir: ödeme süresi içinde ödenmeyen kısma her ay için ayrı ayrı zam uygulanır, ay kesirleri günlük hesaplanır ve zam en az 1 TL olur. Oranı Cumhurbaşkanı belirler; %3,7'yi 10556 sayılı Karar getirdi. Son dört oran şöyle:
| Dönem | Aylık oran |
|---|---|
| 13.11.2025'ten bugüne | %3,7 |
| 21.05.2024 – 12.11.2025 | %4,5 |
| 14.11.2023 – 20.05.2024 | %3,5 |
| 21.07.2022 – 13.11.2023 | %2,5 |
Gecikme zammı gün gün nasıl hesaplanır?
Vadeyi izleyen günden başlayarak önce tam ayları sayarsın, artan günleri günlük oranla hesaplarsın. Günlük oran aylık oranın otuzda biridir ve altı haneye yukarı tamamlanır: %3,7 için 0,001234.
Örnek 1. Haziran dönemi KDV'sinden kalan 84.500,00 TL'nin son ödeme günü 28.07.2026 Salı'ydı. Borcu 16.10.2026'da ödedin. 29.07.2026'dan 16.10.2026'ya iki tam ay (28.08 ve 28.09'da biter) ile 18 gün geçti:
Zam = 84.500,00 × (2 × 0,037 + 18 × 0,001234) = 8.129,91 TL. Toplam ödeme 92.629,91 TL olur.
Örnek 2. Eylül 2025 muhtasar beyannamesinde beyan ettiğin 60.000,00 TL stopajın son ödeme günü 26.10.2025 Pazar'a denk geldiği için 27.10.2025 Pazartesi'ydi; borç 20.01.2026'da ödendi. Oran 13.11.2025'te değiştiği için hesap iki satıra bölünür:
| Dönem | Oran | Süre | Zam |
|---|---|---|---|
| 28.10.2025 – 27.11.2025 | %4,5 | 1 tam ay | 2.700,00 TL |
| 28.11.2025 – 20.01.2026 | %3,7 | 1 tam ay ve 24 gün | 3.996,96 TL |
| Toplam | 6.696,96 TL |
Birinci ay 28.10'da başladığı için, oran ay içinde 13.11'de değişse de, tamamı o günkü oranla (%4,5) hesaplanır. Tam ayın oranı ayın başladığı gündeki orandır (430 Seri No.lu Tahsilat Genel Tebliği). Son ödeme günü ayın son günüyse tam aylar takvim ayıdır: 31.03.2026 vadeli 120.000,00 TL'yi 15.06.2026'da ödersen Nisan ve Mayıs iki tam ay, Haziran'dan 15 gün sayılır ve zam 11.101,20 TL çıkar.
Son ödeme günü tatile denk gelirse hangi tarihi yazmalısın?
Araca vergi dairesinin kabul ettiği gerçek son ödeme gününü yaz. Son gün resmî tatile rastlarsa süre izleyen ilk iş gününe uzar (Vergi Usul Kanunu md. 18). Örneğin 1. dönem geçici vergisinin son günü 17.05.2026 Pazar'a denk geldi; son ödeme günü 18.05.2026 Pazartesi oldu ve zam 19.05.2026'dan başlar. Vadeyi 17.05.2026 yazarsan zamı bir gün fazla bulursun.
Başlıca vergilerde son ödeme günü şöyledir (tatile rastlamıyorsa):
| Vergi | Son ödeme günü |
|---|---|
| KDV (1 No.lu beyanname) | Dönemi izleyen ayın 28'i |
| KDV (2 No.lu beyanname) | Dönemi izleyen ayın 25'i |
| Muhtasar ve prim hizmet beyannamesi (aylık) | Dönemi izleyen ayın 26'sı |
| Geçici vergi | Dönemi izleyen ikinci ayın 17'si |
| Yıllık gelir vergisi | Mart ve Temmuz ayının son günü (iki taksit) |
Gecikme zammı ceza mıdır, gider yazılır mı?
Gecikme zammı ödemedeki gecikmenin bedelidir, ceza değildir. Beyannameyi vermemek ya da eksik vermek ayrıca vergi ziyaı ve usulsüzlük cezası doğurabilir; bu araç onları hesaplamaz. Kanuna göre vergi ziyaı cezasına da aynı oranda, mahkemece verilen cezalara yarı oranında zam işler; diğer ceza alacaklarına işlemez.
- Asıl ödenince zam silinmez. Zamın önceden bildirilmesi gerekmez ve aslın ödenmiş olması zammın tahsiline engel değildir (md. 52). Borcu geç ödediysen zamı da hesaplayıp aynı gün yatır; yoksa vergi dairesi sonradan ayrıca ister.
- Tecilde zam durur. Borcu tecil ettirirsen zam, tecilin yapıldığı güne kadar işler (md. 52).
- Gider yazılmaz. Kurumlar vergisinde gecikme zamları kabul edilmeyen indirimdir (Kurumlar Vergisi Kanunu md. 11/1-d). Şahıs işletmesinde de gider yazılmaz. Muhasebe kaydını mali müşavirine bırak.
Araçtaki sonuç vergi dairesininkinden neden farklı çıkabilir?
- Vade yanlış. Tatil kaymasını eklemeden ya da beyanname tarihini vade sanarak yazarsan günler şaşar.
- Kısmi ödeme. Araç tek ödemeyi hesaplar. Borcun bir kısmını önce yatırdıysan ödenen kısım için ilk ödeme gününe, kalan kısım için sonraki ödeme gününe kadar ayrı ayrı hesapla.
- Oranı yıllık sanmak. %3,7 aylıktır, yıllık değildir.
- Küçük tutar. 100,00 TL borcun üç günlük zammı 0,37 TL çıkar; zam en az 1 TL olduğundan 1,00 TL ödersin.
- Başka alacak. SGK primi kendi gecikme cezası ve zammıyla hesaplanır. Ticari alacakta ise vade farkı ya da faiz hesabı gerekir.
Çıkan tutar tahmindir. Ödemeden önce Dijital Vergi Dairesi'ndeki borç dökümüne bak; adım adım nasıl yapacağını vergi borcu sorgulama yazımızda anlattık. Zamı doğuran borcun kendisini bulmak için KDV beyannamesi ve geçici vergi araçlarına bakabilirsin.