Pazaryeri komisyon faturası nedir, kim kime keser?
Pazaryeri komisyon faturası, pazaryerinin sana sattığı aracılık hizmeti için kestiği faturadır. Alış faturası olarak giderine yazılır; gerçek usuldeysen içindeki KDV indirilecek KDV olur. Müşteriye senin kestiğin satış faturasıyla karıştırma: ikisi ters yöndedir ve ayrı kaydedilir.
Pazaryeriyle ilgili dört belge vardır:
| Belge | Kim Keser? | Muhasebede Ne Olur? |
|---|---|---|
| Satış faturası | Sen, müşteriye | Satış; faturanın tamamı (brüt tutar) |
| Komisyon faturası | Pazaryeri, sana | Gider; KDV'si indirilecek KDV |
| Hizmet ve kargo faturaları (platform hizmet bedeli, işlem bedeli, kargo katkı payı gibi) | Pazaryeri, sana | Gider; KDV'si indirilecek KDV |
| E-ticaret stopajı | Fatura yok; hakediş dökümünde bir satır | Gider değil, peşin ödenen vergi |
"Pazaryeri fatura entegrasyonu" iki ayrı iş için kullanılır: senin kestiğin faturanın bağlantısının siparişe işlenmesi ve pazaryerinin sana kestiği faturaların kayıtlarına girmesi. Bu yazı ikincisini anlatıyor; birincisi için Trendyol faturası nasıl kesilir yazısına bak. Pazaryeri faturayı e-Fatura ya da e-Arşiv olarak düzenler. e-Fatura kullanıcısıysan e-Fatura gelen kutuna düşer; değilsen e-Arşiv faturayı pazaryerinin panelinden ya da e-postandan alırsın. Nerede durduğu pazaryerine göre değişir.
Pazaryeri komisyonu nasıl hesaplanır, KDV dahil mi?
Komisyona KDV'nin dahil olup olmadığı pazaryerine göre değişir ve aynı oran fiilen farklı tutar demektir. Trendyol'da oranlara KDV dahildir: komisyon, müşterinin ödediği tutar × oran olur ve üstüne KDV eklenmez. Hepsiburada'nın kategori bazlı komisyon oranları tablosunda ise tüm komisyonlar listeleme fiyatı üzerinden hesaplanır ve KDV üstüne eklenir. KDV dahil 1.800,00 TL'lik bir siparişte %14 oranla fark şöyle:
| KDV Dahil (Trendyol Tipi) | KDV Üstüne (Hepsiburada Tipi) | |
|---|---|---|
| Komisyon (1.800,00 × %14) | 252,00 TL | 252,00 TL |
| Üstüne eklenen KDV (%20) | - | 50,40 TL |
| Faturanın toplamı | 252,00 TL | 302,40 TL |
| Faturadaki KDV | 42,00 TL | 50,40 TL |
| Satışın yüzde kaçı? | %14,00 | %16,80 |
İlk sütunda 252,00 TL'nin içindeki KDV 252,00 - 252,00 ÷ 1,20 = 42,00 TL'dir. Gerçek usuldeysen iki durumda da faturadaki KDV'yi indirirsin; fark nakit akışında ve fiyatlamada hissedilir. Oranlar kategoriye göre değişir ve tutarlar örnektir: güncel oranı Trendyol'da Ticari Şartlar ekranındaki Komisyon & Vade Tablosu'ndan, Hepsiburada'da yukarıdaki tablodan al. Kendi oranınla denemek için Trendyol komisyon hesaplama ve Hepsiburada komisyon hesaplama araçları işini görür.
Komisyonu Excel'de nasıl hesaplarsın?
Üç hücre yeter. Türkçe bölge ayarında Excel'in ondalık ayracı virgüldür; A2'ye KDV dahil satış fiyatını, B2'ye oranı yaz:
| Hücre | Ne Hesaplar? | Formül |
|---|---|---|
| C2 | Komisyon, KDV dahil (Trendyol tipi) | =A2*B2 |
| D2 | C2'nin içindeki KDV | =C2-C2/1,2 |
| E2 | Komisyon ve üstüne KDV (Hepsiburada tipi) | =A2*B2*1,2 |
Pazaryeri komisyon faturası muhasebede nasıl işlenir?
Komisyon faturası alış faturası olarak kaydedilir: KDV hariç tutar gidere, KDV'si indirilecek KDV'ye yazılır; fatura toplamı da pazaryerine olan borcunu gösterir. Hakediş yattığında bu borç, satıştan doğan alacağından düşülerek kapanır. Yukarıdaki Hepsiburada tipi örnekte komisyon faturası 302,40 TL'dir (252,00 TL + 50,40 TL KDV); kaydı şöyle olur:
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 760 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri | 252,00 TL | |
| 191 İndirilecek KDV | 50,40 TL | |
| 320 Satıcılar (pazaryeri) | 302,40 TL |
Gider hesabı örnektir; hangisinin kullanılacağına mali müşavirin karar verir. İşletme defteri tutuyorsan çift taraflı kayıt yoktur: komisyon faturasını gider, gerçek usuldeysen KDV'sini indirilecek KDV olarak kaydedersin. Bir ayın bütün kalemleriyle yevmiye kaydını Trendyol muhasebesi yazısında görebilirsin.
Bankaya yatan net tutar neden satış yazılmaz?
Satış, müşteriye kestiğin faturanın tutarıdır; hakediş ise bu satıştan pazaryerinin kesintileri düşülmüş paradır. Yatanı satış yazarsan komisyon, kargo ve hizmet faturaları kayıttan düşer; gideri ve KDV'sini göremezsin, stopajı da gözden kaçırırsın. Komisyona KDV ekleyen bir pazaryerinde 6 siparişlik bir ödemeye bak (tutarlar örnektir):
- Satış: KDV dahil 14.400,00 TL (KDV hariç 12.000,00 TL, KDV 2.400,00 TL).
- Komisyon %12: 14.400,00 × 0,12 = 1.728,00 TL + 345,60 TL KDV = 2.073,60 TL.
- Kargo faturası: 600,00 TL + 120,00 TL KDV = 720,00 TL.
- Gönderi başına hizmet bedeli faturası: 60,00 TL + 12,00 TL KDV = 72,00 TL.
- E-ticaret stopajı: 12.000,00 × %1 = 120,00 TL.
- Bankaya yatan: 14.400,00 - 2.073,60 - 720,00 - 72,00 - 120,00 = 11.414,40 TL.
| Kayıt | Doğru Yol | Yatanı Satış Yazarsan |
|---|---|---|
| Satış (KDV hariç) | 12.000,00 TL | 9.512,00 TL |
| Hesaplanan KDV | 2.400,00 TL | 1.902,40 TL |
| Gider (KDV hariç) | 2.388,00 TL | Yok |
| İndirilecek KDV | 477,60 TL | Yok |
| Peşin ödenen vergi (stopaj) | 120,00 TL | Yok |
| Ödenecek KDV | 1.922,40 TL | 1.902,40 TL |
Yanlış yolda beyannamedeki satış matrahın, kestiğin faturaların KDV hariç toplamından 2.488,00 TL küçük çıkar. Kârın 100,00 TL eksik görünür (stopajın KDV'siz karşılığı) ve stopaj kayıtta olmadığı için mahsup hakkını unutma riskin doğar. Bütün akış için e-ticaret muhasebesi yazısına bak.
Komisyon faturasının KDV'sini nasıl indirirsin?
KDV'yi indirmek için gerçek usulde KDV mükellefi olman, KDV'nin faturada ayrıca gösterilmiş olması ve faturanın defterlere kaydedilmesi gerekir (KDV Kanunu madde 29/1-a ve 34/1). Bu yüzden hakediş ekstresindeki satır faturanın yerine geçmez; faturanın kendisini almalısın. Hakkı, vergiyi doğuran olayın yılını izleyen takvim yılı aşılmamak şartıyla faturanın deftere kaydedildiği dönemde kullanırsın (madde 29/3).
Basit usuldeysen satışların KDV'den istisna olması nedeniyle bu KDV'yi indiremezsin; giderin içinde kalır. Faturadaki tutar sözleşmendeki orana uymuyorsa süre kısadır: Türk Ticaret Kanunu'nun 21. maddesine göre fatura içeriğine, faturanın alındığı tarihten itibaren 8 gün içinde itiraz etmezsen içeriği kabul etmiş sayılırsın.
Pazaryeri stopajı komisyon gibi gider yazılır mı?
Hayır. Stopaj bir fatura kalemi değil, hakedişten kesilen vergidir. 1 Ocak 2025'ten beri pazaryerleri ödeme yaparken KDV hariç satış tutarının %1'ini keser; komisyon ve kargo bu tutarı azaltmaz. Örnekte 12.000,00 × %1 = 120,00 TL'dir. Bu tutar 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar hesabına yazılır ve geçici ve yıllık beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilir. Basit usul mükellefleri ve vergiden muaf esnaf bu kesintinin dışındadır. Muhasebe kaydının ayrıntısı e-ticaret stopajı yazısında.
Komisyon faturasını her ay nasıl kontrol edersin?
Komisyon faturasının tutarı, hakediş ekstresindeki komisyon satırlarının toplamıyla tutmalıdır; tutmuyorsa bir şey eksik ya da fazladır. Ay sonunda şu beş soruya bak:
- Fatura geldi mi? Her pazaryeri için komisyon, kargo ve hizmet bedeli faturalarını say. Gelmeyen fatura gideri ve KDV'yi kaçırır.
- Oran tutuyor mu? Bir sipariş için 1.800,00 × %14 = 252,00 TL bekliyorsan faturada başka bir tutar varsa kampanya, iade ya da oran farkı vardır. Nedenini pazaryerine sor.
- Alış faturası olarak kayıtlı mı? Belge numarasıyla birlikte kaydet; hakediş dökümündeki fatura numarasıyla eşleştirmek böylece kolaylaşır.
- Hakediş tutuyor mu? Satış - komisyon - kargo - hizmet bedeli - stopaj, bankaya yatana eşit olmalı.
- Stopaj ayrı mı? Stopaj toplamını gider kalemlerinden ayrı, peşin vergi olarak tut.
Fark çıkarsa önce iade ve iptalleri, sonra kampanya düzeltmelerini ara.
Komisyon faturalarında en sık yapılan hatalar neler?
- Yatanı satış yazmak: Yukarıdaki tablo bunun sonucunu gösteriyor.
- Faturayı almadan KDV indirmek ya da faturayı hiç almamak: Ekstre satırı fatura değildir; KDV indirimi için faturanın kendisi gerekir.
- Aynı gideri iki kez yazmak: Komisyon faturasını alış faturası olarak kaydettikten sonra hakedişte bir de gider olarak yazarsan gider ve KDV ikiye katlanır.
- Stopajı gider yazmak: Kârın düşük görünür; aynı tutarı beyannamede de mahsup edersen iki kez düşmüş olur.
- Komisyonu KDV dahil sanmak: Hepsiburada tipi bir pazaryerinde %14 oran satışın %16,80'ini götürür. Fiyatı bunu bilmeden verirsen kâr beklediğinden azalır.
- Faturaların aynı gün gelmesini beklemek: Komisyon, kargo ve hizmet bedeli faturaları farklı günlerde kesilir. Ay sonunda gelmemiş fatura varsa gideri ve KDV'sini geldiği dönemde kaydedersin.
Uygun Muhasebe komisyon faturasını nasıl işler?
Komisyon, kargo ve hizmet faturalarını Alış bölümünden alış faturası olarak kaydedersin; belge numarasını pazaryerinin faturasından yaz. Pazaryeri > Mutabakat ekranı Trendyol, Hepsiburada ve Amazon Türkiye için hakediş ekstresini çeker ve her ödeme için ne kaydedileceğini önerir: satış tutarı onaylı faturaya tahsilat olur, komisyon ve kesintiler gider olur, stopaj "Kesilen stopaj (peşin vergi)" hesabına geçer. Tutarlar yatan paraya kuruşu kuruşuna tutmazsa kayıt yapılmaz. Sen onaylayınca hepsi tek işlemde yazılır, "Geri al" hepsini birlikte siler.
Aynı belge numaralı alış faturası varsa gider ikinci kez yazılmaz; düşülen tutar o faturanın ödemesi olur. Alış faturası henüz onaylı değilse mutabakat, gider iki kez yazılmasın diye bekler. Tersi de geçerli: mutabakat komisyonu gider yazdıysa aynı belge numaralı alış faturasını onaylayamazsın. Önce mutabakatı geri alırsın, faturayı onaylarsın, sonra mutabakatı yeniden kaydedersin. n11 gibi hakediş servisi olmayan pazaryerlerinde komisyon faturalarını kendin gider olarak kaydedersin.
Bu işi bir ön muhasebe programı içinde yürütmek istiyorsan pazaryeri entegrasyonu sayfasındaki mağaza listesine bak; deneme 14 gün ücretsiz, kart gerekmez. Defter ve beyanname mali müşavirinde kalır.
Bu yazı genel bilgi içindir; vergi ve hukuk kararlarında mali müşavirine danış. Mevzuat değiştikçe yazıyı güncelliyoruz; güncelleme tarihi başlığın altında.