Pazaryeri bir siparişten neleri keser?
Pazaryeri satış fiyatından komisyonu, varsa hizmet bedellerini ve kargo ücretini düşer; ayrıca KDV hariç satış tutarının %1'ini e-ticaret stopajı olarak keser. Geriye kalan tutar hakedişin olarak hesabına yatar. Kârını ise hakedişten değil, KDV hariç tutarlardan bulursun; çünkü ürünün KDV'si ile komisyon ve kargonun KDV'si devletle aranda kapanır.
| Kesinti | Nasıl hesaplanır? | Vergi anlamı |
|---|---|---|
| Komisyon | Satış fiyatı × kategori oranı; KDV oranın içindedir ya da üstüne eklenir | Gider. Komisyon faturasındaki KDV, KDV mükellefiysen indirilecek KDV olur |
| Hizmet ve işlem bedelleri | Pazaryerine göre sabit tutar ya da satışın yüzdesi | Gider. Araç bu tutarları KDV dahil kabul edip içindeki %20 KDV'yi ayırır |
| Kargo | Pazaryerinin anlaşmalı kargosuyla gönderiyorsan hakedişten kesilir | Gider. KDV dahil tutar olarak işlenir |
| E-ticaret stopajı | KDV hariç satışın %1'i; komisyon ve kargo düşülmez | Gider değil, peşin vergi: yıllık vergi hesabında mahsup edilir |
| Ürünün KDV'si | Satış fiyatının içindedir | Gelir değil; KDV beyannamesinde hesaplanan KDV olarak yer alır |
Basit usuldeki ve vergiden muaf esnaftan stopaj kesilmez. Basit usuldeysen satışın KDV'sizdir; bu yüzden komisyon ve kargonun KDV'sini indiremezsin, o KDV giderin içinde kalır. Aracın "Vergi durumun" alanı bunu hesaba katar. Stopajın kapsamını ve istisnalarını e-ticaret stopajı yazısında anlattık.
Komisyon oranına KDV dahil mi, üstüne mi eklenir?
Pazaryerine göre değişir. Trendyol ve n11'in komisyon oranlarına KDV dahildir; Hepsiburada ve Amazon komisyonun üstüne KDV ekler. Çiçeksepeti ve diğer pazaryerlerinde sözleşmene bakman gerekir. Fark küçük görünür ama kârı etkiler: oran aynı olsa da KDV üstüne eklenirse komisyon yüzde 20 artar.
Örnek: Çiçeksepeti'nde KDV dahil 850,00 TL'ye (%20 KDV) sattığın bir ürün için komisyon oranının örnek olarak %15 olduğunu varsay; gerçek oran kategorine ve sözleşmene göre değişir. Alış maliyetin 380,00 TL (KDV hariç), paketleme gideri 20,00 TL, kargo 60,00 TL (KDV dahil) ve gerçek usulde vergi ödüyorsun. KDV hariç satış 708,33 TL olduğu için stopaj 7,08 TL kesilir. Sonuç komisyonun nasıl kesildiğine göre değişir:
| KDV oranın içinde | KDV üstüne eklenir | |
|---|---|---|
| Komisyon | 127,50 TL | 153,00 TL |
| Komisyondaki KDV | 21,25 TL | 25,50 TL |
| Hakediş | 655,42 TL | 629,92 TL |
| KDV hariç kâr | 152,08 TL | 130,83 TL |
| Kâr marjı | %21,47 | %18,47 |
| Başa baş fiyat (KDV dahil) | 635,29 TL | 658,54 TL |
Komisyondaki KDV'yi bulmak için KDV dahil komisyonu 6'ya böl: %20'de içindeki KDV altıda birdir (127,50 ÷ 6 = 21,25). KDV üstüne eklenen durumda 850,00 × %15 = 127,50 TL KDV hariç komisyondur; üstüne %20 KDV olan 25,50 TL eklenince 153,00 TL kesilir. Başa baş fiyat, kârın sıfır olduğu KDV dahil satış fiyatıdır.
Fiyatı düşürürsen kârın ne kadar azalır?
Amazon'da KDV dahil 2.499,90 TL'ye (%20 KDV) sattığın bir ürünü düşün. Kategorinin komisyon oranı örnek olarak %12 olsun; Amazon bunun üstüne KDV ekler. Alış maliyetin 1.350,00 TL (KDV hariç), paketleme giderin 25,00 TL, hakedişinden kesilen kargo 95,00 TL (KDV dahil). Komisyon 359,99 TL, stopaj 20,83 TL, hakediş 2.024,08 TL olur; KDV hariç kârın 329,09 TL, kâr marjın %15,80'dir. Rakip fiyatı 2.199,90 TL'ye çekerse aynı üründe kâr 115,09 TL'ye, marj %6,28'e düşer. Başa baş fiyatın 2.038,56 TL'dir: fiyatı bunun altına çekersen satış zarar yazar.
Komisyon oranını nereden bulursun?
Oran kategoriye ve zamana göre değişir; satıcı panelinde ve sözleşmenin komisyon ekinde yazar. Pazaryerleri oranlarını sık güncellediği için bu sayfa oran listesi vermiyor. Trendyol ve Hepsiburada'nın kendi kuralları olduğundan onlar için ayrı hesaplayıcılar var: Trendyol komisyon hesaplama ve Hepsiburada komisyon hesaplama. Sipariş, fatura ve hakediş akışını n11, Amazon ve Çiçeksepeti sayfalarında anlattık. Kargo ücretini önceden bilmek için desi hesaplama aracı işine yarar. Pazaryerinin kestiği komisyon faturasının nasıl işlendiğini pazaryeri komisyon faturası yazısında bulabilirsin.
Pazaryeri kâr hesabında en sık yapılan hatalar neler?
- Hakedişi kâr sanmak. Hakediş ürünün KDV'sini içerir ve alış maliyetini henüz düşmemiştir. KDV devletin parasıdır; maliyeti de sen daha önce ödedin.
- Kargo ve hizmet bedellerini unutmak. Hakedişten kesilen kargo ve gönderi başına bedeller kârı doğrudan düşürür; hakediş ekstrende satır satır yazar.
- Stopajı gider saymak. Stopaj peşin vergidir; yıllık vergi hesabında mahsup edilir, ama ödemeden düştüğü için hakedişi azaltır. Kâr hesabında gider olarak yer almaz.
- Başa baş fiyatı bilmeden indirim yapmak. Kampanyada fiyatı düşürmeden önce başa baş fiyatına bak; altına inen her satış zarar yazar.
Pazaryeri komisyonunu Excel'de nasıl hesaplarsın?
- KDV hariç satış = KDV dahil satış ÷ (1 + ürünün KDV oranı).
- Komisyon = KDV dahil satış × komisyon oranı. KDV üstüne ekleniyorsa sonucu 1,20 ile çarp.
- E-ticaret stopajı = KDV hariç satış × %1 (basit usul ve muaf esnafta 0).
- Hakediş = KDV dahil satış − komisyon − kargo − diğer kesintiler − stopaj.
- Kâr = KDV hariç satış − (komisyon, kargo ve diğer kesintilerin KDV hariç tutarı) − alış maliyeti − kendi giderin. KDV'li kesintileri 1,20'ye bölerek KDV hariç hale getir.
Hakedişin pazaryerinin ekstresiyle tutmuyorsa kesinti satırlarını tek tek karşılaştır; araç kuralları genel biçimde uygular, ekstre ise gerçeği gösterir. Siparişlerin çoğaldığında bu hesabı elle yapmak zorlaşır; Uygun Muhasebe pazaryeri siparişlerini ve faturalarını tek yerde toplar.