e-Fatura ile e-Arşiv fatura arasındaki fark nedir?
e-Fatura ile e-Arşiv fatura arasındaki fark alıcıdadır: alıcı e-Fatura sistemine kayıtlıysa e-Fatura, kayıtlı değilse e-Arşiv fatura kesilir. e-Fatura Gelir İdaresi'nin (GİB) sistemi üzerinden alıcının posta kutusuna gider; e-Arşiv fatura ise alıcıya e-postayla ya da kâğıt çıktıyla ulaşır ve GİB'e raporla bildirilir. İkisi de kâğıt faturayla aynı hukuki niteliktedir.
Karar iki tarafın da kaydına bağlıdır. Satıcı da alıcı da e-Fatura kullanıcısıysa aralarındaki bütün faturalar e-Fatura olmak zorundadır (509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, IV.2.4.3). Taraflardan biri kayıtlı değilse fatura e-Arşiv olur. Tek tek tanımlar için e-Fatura nedir ve e-Arşiv fatura nedir yazılarına bakabilirsin.
e-Fatura ve e-Arşiv fatura karşılaştırma tablosu
02.11.2026 itibarıyla iki faturanın yan yana görünüşü şöyledir:
| Konu | e-Fatura | e-Arşiv Fatura |
|---|---|---|
| Alıcı kim? | e-Fatura kullanıcısı, yani GİB'in kayıtlı listesindeki işletme | e-Fatura kullanıcısı olmayan işletme, vergi mükellefi olmayan kurum ve bireysel müşteri |
| Satıcı kim? | e-Fatura'ya kayıtlı işletme | e-Arşiv'e kayıtlı ya da e-Arşiv kesmesi zorunlu işletme |
| Alıcıya nasıl ulaşır? | GİB sistemi ya da özel entegratör üzerinden alıcının e-Fatura posta kutusuna | Alıcının isteğine göre e-postayla ya da başka bir elektronik yolla veya kâğıt çıktı olarak; internet satışında elektronik |
| GİB'e nasıl bildirilir? | Fatura zaten GİB sistemi üzerinden gider | e-Arşiv raporuyla |
| Alıcı yanıt verir mi? | Ticari senaryoda 8 gün içinde kabul ya da red; temel senaryoda yanıt yok | Yanıt yok |
| Yanlışsa ne yapılır? | Temel senaryoda GİB'in iptal portalında iptal talebi (8 gün; karşı taraf onaylamazsa fatura geçerli görünmeye devam eder); ticari senaryoda red yanıtı | Alıcıya iletildiği günden itibaren 8 gün içinde iptal talebi; mükellef alıcı kabul ya da reddedebilir |
| Nasıl başvurulur? | GİB Portal, özel entegratör ya da doğrudan entegrasyon | Aynı yöntemler; e-Arşiv'e dahil olmak için önce e-Fatura'ya dahil olmak gerekir |
| Nerede sorgulanır? | Alıcı kayıtlı mı diye GİB'in e-Fatura kayıtlı kullanıcı listesinde | Fatura gerçek mi diye GİB'in e-Arşiv Fatura Sorgulama ekranında |
Bu tablonun ayrıntıları ayrı yazılarda: iptal kuralları için e-Fatura iptali ve e-Arşiv fatura iptali, alıcının kayıtlı olup olmadığına bakmak için e-Fatura mükellef sorgulama.
Kime e-Fatura, kime e-Arşiv fatura kesersin?
Alıcının durumu ve kendi durumun karar verir. e-Fatura kullanıcısı bir toptancının 15.10.2026'da kestiği dört faturayı örnek alalım:
| Alıcı | Kesilecek Fatura | Neden? |
|---|---|---|
| e-Fatura kullanan ofis firması, 25.000,50 TL | e-Fatura | İki taraf da kayıtlı; e-Fatura zorunlu |
| e-Fatura'ya geçmemiş mahalle kırtasiyesi, 4.800,00 TL | e-Arşiv | Alıcı kayıtlı değil |
| Bireysel müşteri, 640,00 TL | e-Arşiv | Bireysel müşteri e-Fatura kullanıcısı değil |
| Vergi mükellefi olmayan dernek, 2.150,00 TL | e-Arşiv | Mükellef olmayan alıcı da e-Fatura kullanıcısı değil |
Kendi durumun da sonucu değiştirebilir:
- Sen e-Fatura'ya kayıtlı değilsen alıcı kayıtlı olsa bile faturan e-Arşiv olur; çünkü e-Fatura ancak iki kayıtlı taraf arasında düzenlenir.
- Basit usulde ya da işletme defterindeysen 2026'da vergiler dahil 3.000 TL'yi aşan faturalar e-Arşiv, altındakiler kâğıt olabilir; 01.01.2027'den itibaren hepsi e-Arşiv olur. Ayrıntısı basit usul esnafa e-Arşiv yazımızda.
- İnternetten satıyorsan alıcı bireyse e-Arşiv, kayıtlı işletmeyse e-Fatura kesersin. İkisinde de satışın yapıldığı web adresi, ödeme şekli ve tarihi, gönderiyi taşıyanın bilgileri ve gönderim tarihi faturada yer alır; e-Arşiv'de ayrıca "Bu satış internet üzerinden yapılmıştır." ifadesi bulunur.
Alıcı olarak ikisi arasında ne fark görürsün?
Alıcı olarak fark, faturanın sana nasıl geldiğinde ve onunla neler yapabildiğinde ortaya çıkar. e-Fatura kullanıcısıysan tedarikçinin e-Faturası gelen kutuna düşer ve geçerli faturadır; ticari senaryoda 8 gün içinde kabul ya da red yanıtı verirsin, vermezsen kabul etmiş sayılırsın. e-Arşiv fatura ise sana e-postayla, başka bir elektronik yolla ya da kâğıt çıktı olarak gelir; sistemde kabul ya da red yanıtı yoktur. Alıcı mükellefse yanlış kesilmiş e-Arşiv fatura için GİB'in e-Arşiv portalından 8 gün içinde iptal talebi açabilir; noter, taahhütlü mektup, telgraf ya da KEP ile itiraz ettiyse bunu da portaldan bildirir.
Elindeki e-Arşiv faturanın gerçek olup olmadığını GİB'in e-Arşiv Fatura Sorgulama ekranından kontrol edersin; ayrıntısı e-Arşiv fatura nedir yazımızda. Bir uyarı daha: e-Fatura kullanıcısıysan tedarikçin sana e-Fatura yerine kâğıt fatura keserse ceza riski yalnız satıcıyı değil seni de bağlar; Tebliğ e-Fatura olarak düzenlenmesi gereken faturayı düzenlemeyen ve almayan mükelleflerin ikisinden de söz eder.
e-Fatura'ya geçmeden e-Arşiv fatura kesebilir misin?
Evet, ama koşula bağlı. Tebliğ'e göre e-Arşiv uygulamasına kendi başvurunla dahil olmak için önce e-Fatura uygulamasına dahil olman gerekir. Öte yandan e-Arşiv olarak fatura kesmek zorunda olan ve e-Arşiv'e kayıtlı olmayan mükellefler faturalarını GİB'in sunduğu portaldan ya da izinli bir özel entegratörün sisteminden e-Arşiv olarak düzenler. Yani e-Fatura'ya geçmemiş bir limited şirket 2026'da kâğıt fatura kesemez; e-Arşiv'i portaldan ya da entegratörden keser.
e-Fatura mükellefine e-Arşiv fatura kesilir mi, cezası var mı?
Kural olarak kesilmez: iki taraf da e-Fatura kullanıcısıysa fatura e-Fatura olmak zorundadır. Tebliğ'in V.7 bölümüne göre yalnız GİB'in yayımladığı tebliğ, kılavuz ya da duyuruda açıkça izin verilen hâllerde e-Fatura yerine e-Arşiv düzenlenebilir.
Tebliğ'in IV.1.6 bölümü, e-Fatura olarak düzenlenmesi gereken faturayı e-Fatura olarak düzenlemeyen ve almayan mükellefler hakkında Vergi Usul Kanunu'ndaki cezai hükümlerin uygulanacağını söyler; kâğıt fatura düzenleyenler ve alanlar da buna dahildir. Yani sorumluluk yalnız faturayı kesende değil, alanda da vardır. Cezanın dayanağı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesidir; tutarlar her yıl güncellendiği için 2026 rakamını mali müşavirinden öğren.
Yanlış türde fatura kestiysen önce alıcının kaydına bak, sonra faturayı iptal yoluyla düzelt. e-Arşiv fatura için alıcıya iletildiği günden itibaren 8 gün içinde iptal talebi oluşturursun; mükellef alıcı talebi reddederse fatura GİB'in kayıtlarında geçerli görünmeye devam eder. Fatura kesme süresi teslimden başlar, bu yüzden hatayı fark eder etmez işlem yap; sürelerin ve cezanın sana etkisini mali müşavirinle birlikte hesapla.
e-Fatura ile e-Arşiv arasındaki en sık hatalar neler?
- Alıcıyı sorgulamadan e-Arşiv kesmek. Müşterin geçen ay kayıtlı olmayabilir, bu ay kayıtlı olabilir; kontrol her faturada yapılır.
- e-Fatura'yı PDF olarak e-postayla göndermek. Kayıtlı alıcıya e-Fatura GİB sistemi ya da özel entegratör üzerinden alıcının posta kutusuna gitmelidir; PDF'i e-postayla yollamak e-Fatura'yı iletmek sayılmaz.
- e-Fatura'ya geçince e-Arşiv'i unutmak. e-Fatura kullanıcısı e-Arşiv'e de geçmek zorundadır; kayıtlı olmayan alıcıya artık kâğıt kesemezsin.
- 3.000 TL sınırını KDV hariç hesaplamak. Sınır vergiler dahil toplam üzerindendir: KDV hariç 2.700,00 TL'lik fatura %20 KDV ile 3.240,00 TL olur ve sınırı aşar.
- Yanlış faturayı iptal etmeden ikincisini kesmek. Aynı satış iki kez görünür, KDV iki kez hesaplanır.
Programla bu karar nasıl verilir?
Her faturadan önce alıcıyı elle sorgulamak istemiyorsan bu kararı senin yerine veren bir e-Fatura programı işini kısaltır. Uygun Muhasebe'de faturayı onayladığında alıcıya bakılır: e-Fatura kullanıcısıysa e-Fatura, değilse e-Arşiv olarak hazırlanır. Gönderim varsayılan olarak düğmeyledir: e-Fatura'da "GİB'e Gönder", e-Arşiv'de "İmzala ve Gönder"; istersen ayarlardan onayla birlikte gitmesini seçersin. Uygun Muhasebe'de e-Arşiv, e-Fatura başvurusuyla birlikte açılır; e-Fatura'ya geçmediysen e-Arşiv'i GİB'in portalından kesersin.
Faturayı stok, müşteri bakiyesi ve kasayla birlikte tutmak istersen bir ön muhasebe programı seni aynı bilgiyi iki kez yazmaktan kurtarır. Mal da gönderiyorsan fatura ile sevk belgesinin ayrı kavramlar olduğunu unutma; aynı sevkiyatta ikisi birden gerekebilir. Sevk belgesinin kuralları için e-İrsaliye nedir yazımıza bak.
Bu yazı genel bilgi içindir; vergi ve hukuk kararlarında mali müşavirine danış. Mevzuat değiştikçe yazıyı güncelliyoruz; güncelleme tarihi başlığın altında.