E-ticaret nedir ve sıfırdan nasıl başlarsın?

E-ticaret nedir?

E-ticaret, ürün ya da hizmetin alıcı ve satıcı fiziksel olarak karşı karşıya gelmeden internet gibi elektronik ortamlarda satılmasıdır. 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun da elektronik ticareti, fiziki olarak karşı karşıya gelinmeden elektronik ortamda yapılan çevrim içi her türlü iktisadi ve ticari faaliyet diye tanımlar. Kendi sitenden, bir pazaryerinden ya da mobil uygulamadan sipariş almak e-ticarettir.

Yazılışı "e-ticaret" biçimindedir: e harfinin ardından tire gelir ve "elektronik ticaret"in kısaltmasıdır. Cümle başında "E-ticaret" diye büyük harfle yazarsın.

E-ticaretin türleri nelerdir?

E-ticaret, kimin kime sattığına göre dört ana türe ayrılır. Küçük işletmelerin çoğu işletmeden tüketiciye satış yapar; toptan satanlar ise işletmeden işletmeye türünde çalışır:

Telefondan yapılan alışverişe mobil ticaret denir; ayrı bir tür değil, aynı satışın başka bir kanalıdır. Bireyler arası satışta bile düzenli ve ticari nitelikteyse vergi kaydı gerekir; ayrımı internetten satış ve vergi yazımızda anlattık.

E-ticarette kendi site mi, pazaryeri mi daha uygun?

İkisi de doğru olabilir; seçim bütçene, zamanına ve markanı ne kadar öne çıkarmak istediğine bağlıdır. Çoğu satıcı pazaryeriyle başlar, ürünü oturunca kendi sitesini de ekler. Karşılaştırma şöyle:

Birden fazla kanalda satmaya başlarsan siparişleri, stoğu ve faturayı tek yerden yönetmek gerekir; bu işin adı e-ticaret entegrasyonudur.

E-ticaret nasıl yapılır, nasıl başlanır?

E-ticarete başlamak için ürününü, vergi kaydını, satış kanalını ve ödeme düzenini sırayla netleştirirsin; her siparişe fatura kesmeyi baştan planlarsın. Sıfırdan başlayan biri için yol şöyle:

1. Ürününü ve fiyatını netleştir. Ne satacağını, kimden alacağını ya da nasıl üreteceğini belirle. KDV dahil satış fiyatını komisyon, kargo ve iade payını ekleyerek hesapla; aşağıdaki kâr örneği bunu gösteriyor.
2. Vergi kaydını çöz. Evinde kendi ürettiğin malı satmıyorsan düzenli internet satışı ticari faaliyettir ve vergi kaydı ister. Şahıs işletmesi mi limited şirket mi kuracağını e-ticaret şirketi nasıl kurulur yazımızda karşılaştırdık.
3. Satış kanalını seç. Kendi siten, pazaryeri ya da ikisi. Pazaryerinde başlayacaksan adımları Trendyol'da satıcı olmak yazımızda anlattık.
4. Ödeme yöntemini kur. Pazaryerinde ödemeyi pazaryeri toplar ve hakedişinde sana aktarır. Kendi sitende kartla satış için bankanın (örneğin Ziraat Bankası'nın) sanal POS'una ya da TCMB'den izinli bir ödeme kuruluşuna başvurursun; farkları sanal POS nedir yazımızda.
5. Fatura düzenini kur. Her siparişe e-Arşiv ya da e-Fatura kesersin; kim keser, ne zaman keser sorusunu e-ticarette fatura nasıl kesilir yazımızda yanıtladık.
6. Kargo ve iade sürecini hazırla. Kargo anlaşmanı yap. Müşteri ürünü teslim aldığı günden itibaren 14 gün içinde gerekçe göstermeden cayabilir; kişiye özel hazırlanan ve çabuk bozulabilen ürünlerde cayma hakkı yoktur. İade koşullarını sitene ve ürün sayfalarına yaz.
7. Küçük başla, kayıtları baştan düzgün tut. Bir ürün ve bir kanalla başla; sipariş, fatura, komisyon ve stopaj kayıtlarını ilk günden düzenli tut.

E-ticaret nasıl öğrenilir diye soruyorsan yol, küçük bir satışla başlayıp ilk siparişlerde neyin ne kadar kazandırdığını görmektir. Hukuki tarafı için Ticaret Bakanlığı'nın elektronik ticaret sayfalarına bakabilirsin.

Trendyol'da e-ticaret nasıl yapılır?

Trendyol bir pazaryeridir; satışı yapan satıcıdır, Trendyol aracılık eder. Satıcı olarak başvurur, ürünlerini yükler, sipariş gelince kargoya verir ve müşterinin faturasını sen kesersin; faturanın bağlantısı siparişe eklenir. Trendyol komisyon oranlarını KDV dahil gösterir. Ödemeyi hakediş gününde alırsın ve hakedişten KDV hariç satışın %1'i kadar e-ticaret stopajı kesilir. Başvuru şartlarını ve adımları yukarıda bağlantısını verdiğimiz Trendyol yazımızda anlattık.

E-ticarete başlamak için hangi belgeler gerekir?

Belgeler satış kanalına göre değişir. Hepsinde ortak olan, vergi kaydını gösteren vergi levhasıdır:

E-ticarette kâr nasıl hesaplanır?

E-ticarette kâr, KDV hariç satış tutarından ürün maliyetini, komisyonu ve kargoyu düşerek bulunur; asıl kalan para, KDV ve stopajı da hesaba katınca ortaya çıkar. Örnek: Pazaryerinde KDV dahil 1.200,00 TL'ye (%20 KDV) bir ürün satıyorsun. Komisyon oranını örnek olarak %15 aldık ve KDV dahil saydık; kendi kategorinin oranını pazaryerinden öğren, bu oran satıcıdan satıcıya ve pazaryerinden pazaryerine değişir.

Pazaryeri hakedişten KDV hariç satışın %1'i kadar, yani 10,00 TL e-ticaret stopajı keser; bu tutar gider değil, peşin ödenmiş vergidir (e-ticaret stopajı). Pazaryerinin sana yatırdığı hakediş 1.200,00 − 180,00 − 10,00 = 1.010,00 TL olur. Bundan ürün maliyetini (600,00 TL), kargoyu (60,00 TL) ve ay sonunda ödeyeceğin 60,00 TL KDV'yi çıkarınca cebinde 290,00 TL kalır. Bu, 300,00 TL kârdan peşin vergi olan 10,00 TL'nin düşülmüş hâlidir.

Bu hesapta reklam, ambalaj, iade zararı, mali müşavir ücreti ve gelir vergisi yok. Kendi ürünün için komisyonu Trendyol komisyon hesaplama aracıyla deneyebilirsin.

Yeni başlayanlar en çok hangi hataları yapar?

• Maliyeti eksik hesaplamak: Komisyonu, kargoyu ve iadeleri fiyata eklemeden satış fiyatı koymak kârı eritir.
• Vergi kaydı olmadan düzenli satmak: Satmak için mal alıp tekrar tekrar satmak ticari faaliyettir; kayıt dışı satışın sonuçları ağırdır.
• Faturasız satış yapmak: Fatura düzenlememenin cezası belge başına 2026'da en az 17.000 TL'dir.
• Stopajı gider yazmak: Pazaryerinin kestiği %1 stopaj peşin vergidir; yıllık vergiden mahsup edilir.
• Büyüyünce elle çalışmayı sürdürmek: Siparişler arttıkça Excel ve elle fatura hata üretir.

Siparişler büyüyünce kayıtları nasıl yönetirsin?

Satışlar arttığında fatura, stok, komisyon ve kasa kayıtlarını elle tutmak zorlaşır. Bir ön muhasebe programında sipariş, fatura, stok ve kasa aynı yerde durur; Uygun Muhasebe de bu seçeneklerden biridir. Program mali müşavirinin yerini almaz: defter ve beyanname ona aittir, günlük kayıtlar ise sende kalır.

Bu yazı genel bilgi içindir; vergi ve hukuk kararlarında mali müşavirine danış. Mevzuat değiştikçe yazıyı güncelliyoruz; güncelleme tarihi başlığın altında.