Şahıs şirketinde muhasebeci zorunlu mu?
Şahıs şirketi muhasebesi için mali müşavir tutmak tek başına yasal bir zorunluluk değildir: kanun sana "muhasebeci tut" demez, "defter tut, belgeleri sakla, beyannameleri ver" der ve bu işleri kendin de yapabilirsin. Zorunlu olan, beyannamelerin bir serbest muhasebeci mali müşavire (SMMM) imzalatılmasıdır; o da yalnızca belirli mükellefler için geçerlidir: bilanço esasındaki şahıs işletmeleri ile hasılatı yıllık sınırı aşan işletme defteri ve serbest meslek mükellefleri.
Ne demek istediğimizi netleştirelim: "şahıs şirketi" günlük dilde tek kişinin kendi adına işlettiği şahıs işletmesidir. Kuruluş adımlarını şahıs şirketi nasıl kurulur yazımızda anlattık; burada kurulduktan sonra muhasebenin nasıl yürüdüğüne bakıyoruz. Aşağıdaki kurallar 31.10.2026 itibarıyla geçerlidir.
Beyannameleri mali müşavire imzalatmak ne zaman zorunlu?
Beyannameleri imzalatma zorunluluğu, Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 227. maddesine dayanır: Hazine ve Maliye Bakanlığı, vergi beyannamelerinin SM, SMMM ya da yeminli mali müşavirler tarafından da imzalanmasını mükellef grupları itibarıyla zorunlu kılabilir. Bu yetkiyle çıkarılan 4 Sıra No.lu Tebliğ ve sonraki düzenlemeler, TÜRMOB'un her yıl ocak ayında yayımladığı özel sirkülerle (örnek: 13.01.2025 tarihli sirküler) şöyle özetlenir:
| Mükellef | Beyannameyi SMMM'ye İmzalatma |
|---|---|
| Basit usul | Yıllık, KDV ve geçici vergi beyannamesi yok; kayıtlar aracı oda ya da mali müşavirle Defter-Beyan'a işlenir |
| İşletme defteri (ikinci sınıf tacir) | Önceki yılın satış ya da hasılatı sirkülerdeki sınırı aşıyorsa zorunlu, aşmıyorsa zorunlu değil |
| Serbest meslek erbabı | Önceki yılın hasılatı sirkülerdeki sınırı aşıyorsa zorunlu, aşmıyorsa zorunlu değil |
| Bilanço esasındaki şahıs işletmesi | Zorunlu |
| Gelir ve kurumlar vergisinden muaf mükellef | Muhtasar ve KDV beyannamelerini imzalatma zorunluluğu yok |
İmzalatılması gereken beyannameler yıllık gelir vergisi, muhtasar ve prim hizmet ve KDV beyannameleridir. Muhasebe işlemlerini işletmede ücretli (bağımlı) çalışan ve ruhsatlı bir meslek mensubu yürütüyorsa imzalatma zorunluluğu da aranmaz. Sınırlar her yıl yeniden değerleme oranında artar; 2026 tutarlarını TÜRMOB'un ocak ayı sirkülerinden ya da mali müşavirinden öğren. Aktif ve net satışları çok yüksek işletmeler için ayrı kurallar var; bu yazı küçük ve orta ölçekli işletmeleri anlatıyor. Müşavirin imzası ona da sorumluluk yükler: imzaladığı beyannamedeki bilgilerin defter kayıtlarına ve belgelere uymamasından doğan vergi ziyaı için seninle birlikte müştereken sorumlu olur (Vergi Usul Kanunu mükerrer md. 227).
Şahıs şirketi hangi defteri tutar?
Şahıs şirketi üç yoldan birinde olur: basit usulde defter tutmaz, işletme hesabı esasında işletme defteri tutar, bilanço esasında yevmiye, defteri kebir ve envanter defterini tutar. 2026 için sınırlar ve sonuçları şöyle:
| Basit Usul | İşletme Defteri | Bilanço Esası | |
|---|---|---|---|
| Kimler? | Kendi işinde çalışan; yıllık alışı 1.200.000 TL'yi, satışı 1.900.000 TL'yi ya da hizmet hasılatı 600.000 TL'yi aşmayan | Basit usule girmeyen ve bilanço sınırlarını aşmayan | Alışı 2.500.000 TL'yi ya da satışı 3.500.000 TL'yi, hizmet hasılatı 1.200.000 TL'yi aşan ve isteyenler |
| Defter nerede? | Defter yok; kayıtlar Defter-Beyan'da | Defter-Beyan Sistemi'nde | e-Defter olarak |
| Kazanç | Gelir vergisinden istisna | Hasılat eksi gider | Dönem sonu ile dönem başı öz sermaye farkı |
| Beyannameler | Muhtasar yalnızca çalışan varsa | KDV, geçici vergi, yıllık gelir vergisi, çalışan varsa muhtasar | KDV, geçici vergi, yıllık gelir vergisi, çalışan varsa muhtasar |
Bir de ara yol var: işletme defteri tutan bir şahıs işletmesinin iş hacmi bir yılda sınırın %20'sinden fazla aşılırsa ya da üst üste iki yıl %20'ye kadar aşılırsa izleyen hesap döneminden itibaren bilanço esasına geçilir (Vergi Usul Kanunu md. 180). İsteyen işletme defteri mükellefi de bilanço esasını seçebilir (md. 181). Bilanço esasına geçmek, defterlerin e-Defter olarak tutulması demektir; ayrıntısı e-Defter nedir yazımızda.
Şahıs şirketi hangi beyannameleri verir, son günler ne zaman?
Gerçek usuldeki şahıs işletmesi KDV, muhtasar, geçici vergi ve yıllık gelir vergisi beyannamelerini hiçbir hadle sınırlı olmaksızın elektronik ortamda gönderir. Beyannameyi kendi şifrenle ya da aracılık sözleşmesi yaptığın mali müşavir üzerinden gönderebilirsin. Gelir İdaresi'nin süre tablosuna göre:
| Beyanname | Kim Verir? | Son Gün |
|---|---|---|
| KDV | Gerçek usuldeki işletmeler | İzleyen ayın 28'i, saat 23.59 |
| Muhtasar ve prim hizmet | Çalışanı olan ya da kira gibi ödemelerde vergi kesenler | İzleyen ayın 26'sı; üç aylık verenler için 26 Nisan, Temmuz, Ekim, Ocak |
| Geçici vergi (%15) | Gerçek usuldeki işletmeler | 17 Mayıs, 17 Ağustos, 17 Kasım, 17 Şubat |
| Yıllık gelir vergisi | Gerçek usuldeki işletmeler | 1-31 Mart; vergi Mart ve Temmuz sonunda iki taksitte |
| Bağ-Kur primi | Şahıs işletmesi sahibi | İzleyen ayın son günü |
Son gün resmî tatile denk gelirse süre izleyen ilk iş gününe uzar. Beyannameyi süresinde vermezsen özel usulsüzlük cezası kesilir; ayrıca süresinde tahakkuk ettirilmeyen vergi için vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi işler. Fatura ve belge düzeninde de ceza var: 2026'da düzenlenmeyen ya da alınmayan her fatura için ilk tespitte en az 17.000 TL özel usulsüzlük cezası kesilir (Vergi Usul Kanunu md. 353).
Şahıs şirketi vergi ne kadar öder, vergi muafiyeti var mı?
Şahıs işletmesi, gerçek usulde kazancı üzerinden gelir vergisi öder. 2026'da ücret dışı gelirlerde tarife şöyledir: 190.000 TL'ye kadar %15, 400.000 TL'ye kadar %20, 1.000.000 TL'ye kadar %27, 5.300.000 TL'ye kadar %35, üstü %40. Her oran yalnızca kendi dilimine uygulanır. Örneğin vergiye tabi kazancın 600.000 TL ise vergi şöyle çıkar:
- İlk 190.000 TL × %15 = 28.500 TL
- Sonraki 210.000 TL × %20 = 42.000 TL
- Kalan 200.000 TL × %27 = 54.000 TL
- Toplam gelir vergisi: 124.500 TL. Yıl içinde ödediğin geçici vergiler bu tutardan düşülür.
Dilimlerin tamamı, ücretlilerle farkı ve beyanname örnekleri gelir vergisi dilimleri 2026 yazımızda.
Vergi muafiyetine gelince, üç ayrı kapı var:
- Basit usul: Kazançlar gelir vergisinden istisnadır; yıllık beyanname verilmez.
- Esnaf muaflığı: Gelir Vergisi Kanunu'nun 9. maddesindeki küçük işler vergiden muaftır; kimlerin girdiğini esnaf muhasebesi yazımızda anlattık.
- Genç girişimci istisnası: Adına ilk kez gelir vergisi mükellefiyeti açılan ve o tarihte 29 yaşını doldurmamış kişinin kazancının, faaliyete başladığı yıldan itibaren üç vergilendirme dönemi boyunca, 2026 için 400.000 TL'ye kadar olan kısmı gelir vergisinden istisnadır. İşe başlamayı süresinde bildirmek gibi şartları var; kazanç çıkmasa da yıllık beyanname verirsin.
Vergi numaran, şahıs işletmesinde T.C. kimlik numarandır. Vergi levhanı mükellefiyetin açılmasından sonra Dijital Vergi Dairesi'nden indirir, sonra her yıl Mayıs ayının son gününe kadar yenilersin; basit usuldeysen levha almak zorunda değilsin. Adımlar için vergi levhası sorgulama yazımıza bak.
Şahıs şirketi ile limited şirket arasındaki vergi farkı nedir?
Temel fark, kazancın kime ait sayıldığıdır: şahıs işletmesinde kazanç doğrudan senin gelirin olur ve artan oranlı gelir vergisine girer; limited şirkette kazanç şirketindir, %25 kurumlar vergisi öder ve kâr ortağa dağıtılırken ayrıca %15 stopaj kesilir. Yan yana:
| Konu | Şahıs İşletmesi | Limited Şirket |
|---|---|---|
| Vergi | Gelir vergisi, %15'ten %40'a artan oran | Kurumlar vergisi %25 |
| Geçici vergi | %15 | %25 |
| Kârı almak | Kazanç zaten senin gelirin | Dağıtılan kâr payından %15 stopaj |
| Defter | Basit usul, işletme defteri ya da bilanço | Her zaman bilanço esası |
Örnek: Yıllık 600.000 TL kâr eden bir işte şahıs işletmesinin gelir vergisi 124.500 TL'dir. Limited şirkette kurumlar vergisi 150.000 TL'dir; kalan 450.000 TL'yi ortaklara dağıtırsan %15 stopajla 67.500 TL daha eklenir, dağıtmayıp şirkette bırakırsan eklenmez. Bağ-Kur primi, maaş giderleri ve işletmede kalan kâr hesabı değiştirir; tek bir orana bakarak karar verme, beklediğin kârla mali müşavirine hesap yaptır. Limited şirketin muhasebesini limited şirket muhasebesi yazımızda ayrıca ele aldık.
Şahıs şirketinde aylık muhasebe işleri neler?
Şahıs şirketinde aylık işler, günlük kayıtla başlar ve ay sonu belge teslimiyle biter:
- Her gün: Satış ve alış belgelerini kaydet, kasayı ve bankayı kontrol et. Fatura için süre, teslimden sonra en geç 7 gündür.
- Haftada bir: Vadesi gelen alacakları ve ödemeleri gözden geçir.
- Ay bitince: Belgeleri mali müşavirine ya da Defter-Beyan'a ulaştır.
- Ayın 17'si, 26'sı, 28'i ve son günü: Geçici vergi, muhtasar, KDV ve Bağ-Kur primi.
- Büyük ödemeler: 30.000 TL'yi aşan tahsilat ve ödemeleri banka, ödeme kuruluşu ya da PTT üzerinden yap; iş yeri kirasını tutarı ne olursa olsun bu yoldan öde.
- Kişisel harcamaları ayır: İşletmeden çektiğin para ve kendine ödediğin aylık gider sayılmaz; bunları ayrı izle.
Şahıs şirketi muhasebe ücreti 2026'da ne kadar?
Şahıs şirketi muhasebe ücretinin alt sınırı, 17.12.2025 tarihli Resmî Gazete'de (sayı 33110) yayımlanan 2026 asgari ücret tarifesinde yazılıdır. Tutarlar aylık ve KDV dahildir, işçisiz bir işletme içindir ve illere göre dört gruba ayrılır:
| Defter | 1. Grup | 2. Grup | 3. Grup | 4. Grup |
|---|---|---|---|---|
| İşletme defteri (hizmet, taşımacılık, alım-satım) | 1.145 TL | 1.002 TL | 887 TL | 773 TL |
| Bilanço esası, şahıs firması, hizmet | 3.091 TL | 2.347 TL | 2.089 TL | 1.832 TL |
| Bilanço esası, şahıs firması, alım-satım | 3.349 TL | 2.519 TL | 2.347 TL | 2.089 TL |
Bunlar alt sınırdır; çalışan sayısı, şube, büyükşehir ve ek hizmetler tutarı değiştirir. Tarifenin tamamı için muhasebeci ücreti 2026 yazımıza bak.
Şahıs şirketi muhasebe programı gerekir mi?
Zorunlu değil, ama günlük kayıt tek yerde durduğunda ay sonu daha az iş çıkar. Excel'le başlayıp sonra bir ön muhasebe programına geçmek yaygın bir yol. Uygun Muhasebe de seçeneklerden biridir: fatura, müşteri hesabı, gelir-gider ve kasa aynı yerde durur; mali müşavirin kayıtları ücretsiz müşavir panelinden görür, işletme defteri tutuyorsan belgeler Defter Beyan'ın toplu yükleme dosyasında hazır olur. Defter, beyanname ve e-Defter müşavirinde kalır. Ayrıntılar esnaf muhasebe programı sayfamızda.
Bu yazı genel bilgi içindir; vergi ve hukuk kararlarında mali müşavirine danış. Mevzuat değiştikçe yazıyı güncelliyoruz; güncelleme tarihi başlığın altında.