Tevkifatlı fatura nedir ve kim keser?
Tevkifatlı fatura, KDV'nin bir bölümünü (bazen tamamını) satıcı yerine alıcının beyan edip devlete ödediği faturadır. Faturayı yine satıcı keser; alıcı satıcıya KDV'nin yalnızca tevkif edilmeyen kısmını öder, kalanı kendi 2 No.lu KDV beyannamesiyle vergi dairesine yatırır. Kesmeden önce üç şeye bakarsın: iş tevkifat listesinde mi, alıcı tevkifat yapacak biri mi ve KDV dahil tutar 2026 için 12.000 TL'lik sınırı aşıyor mu.
Tevkifatın ne olduğunu, tam ve kısmi tevkifat farkını ve bütün oranları KDV tevkifatı nedir yazımızda anlattık. Bu yazıda faturayı nasıl keseceğini ve rakamları nasıl bulacağını anlatıyoruz.
Tevkifatlı fatura kesmeden önce neleri kontrol etmelisin?
Tevkifat, satıcının isteğine bağlı değildir. KDV Genel Uygulama Tebliği'nde sayılan işlerde ve sayılan alıcılarla yapılır. Faturaya yazmadan önce dört soruyu sırayla yanıtla:
- Alıcı kim? KDV mükellefi mi, yoksa kamu kurumu, banka, borsa şirketi gibi "belirlenmiş alıcı" mı? İkisi de değilse tevkifat yoktur. Hangi grubun tevkifat yapacağı işe göre değişir: temizlik, taşımacılık ve ticari reklamda iki grup da, danışmanlık ve makine bakım onarımında yalnızca belirlenmiş alıcılar tevkifat yapar.
- İş hangi türe giriyor? Tebliğdeki listeden işin türünü bul. Tür sana oranı ve e-Faturada kullanacağın kodu verir; örneğin ticari reklam 625 koduyla 3/10 oranındadır.
- İşlem KDV'ye tabi mi? KDV'den istisna olan işlemde KDV hesaplanmaz, o yüzden tevkifat da yapılmaz.
- Tutar sınırı aşılıyor mu? Cevabı bir sonraki bölümde.
Tevkifatlı fatura sınırı 2026 ne kadar, KDV dahil mi?
2026 için tevkifatlı fatura sınırı 12.000 TL'dir ve KDV dahil bedele göre bakılır: işlemin KDV dahil bedeli 12.000 TL'yi aşmıyorsa KDV tevkifata tabi tutulmaz. KDV Genel Uygulama Tebliği (bölüm I/C-2.1.3.4.1), kısmi tevkifatın alt sınırı olarak işlemin yapıldığı yıl için Vergi Usul Kanunu madde 232'ye göre belirlenen fatura düzenleme sınırını esas alır. Bu tutar 2026 için 588 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği'yle 12.000 TL olarak belirlendi; nasıl bulunduğunu fatura kesme sınırı 2026 yazımızda ayrıntısıyla okuyabilirsin.
| Örnek İş | KDV Hariç | KDV (%20) | KDV Dahil | Tevkifat Var mı? |
|---|---|---|---|---|
| Küçük iş | 8.000,00 TL | 1.600,00 TL | 9.600,00 TL | Yok, sınırın altında |
| Tam sınırda | 10.000,00 TL | 2.000,00 TL | 12.000,00 TL | Yok, sınırı aşmıyor |
| Biraz üstünde | 10.500,00 TL | 2.100,00 TL | 12.600,00 TL | Var, KDV'nin tamamı üzerinden |
Sınır aşılınca tevkifat yalnızca aşan kısma değil, tutarın tamamına uygulanır. Üç kural daha var:
- Bedeli bölemezsin. Tebliğ, tevkifattan kaçınmak için bedelin parçalara bölünmesini yasaklar. Birden fazla fatura kesilerek bölündüğü anlaşılırsa vergi dairesi, bütünlük taşıyan işlerin toplamına bakar.
- Karışık fatura kesebilirsin. Tevkifatlı ve tevkifatsız işleri aynı faturada yazmak mümkündür. Bu durumda tevkifatlı işin bedeli, KDV'si ve tevkif edilen KDV ayrıca gösterilir; sınır da yalnızca tevkifat kapsamındaki işin KDV dahil tutarına göre kontrol edilir.
- İşlemin yapıldığı yılın sınırı geçerlidir. 2025'te yapılan işe 2026'nın tutarı uygulanmaz.
Tevkifatlı fatura adım adım nasıl kesilir?
- Alıcının bilgilerini al. Unvan, adres, vergi dairesi ve vergi numarası gerekir. Alıcının e-Fatura kullanıcısı olup olmadığına bakıp faturanın e-Fatura mı e-Arşiv mi olacağına karar ver.
- Satırda işin türünü seç. e-Faturada tevkifat türünün kodu satıra yazılır. Kod ile oran birbirini tutmalıdır; örneğin 612 temizlik kodu yalnızca 9/10 ile kullanılır.
- KDV hariç bedeli ve KDV oranını yaz. KDV'yi bedel üzerinden hesapla.
- Tevkifat alanlarını doldur. Tebliğe göre faturada şu altı bilgi ayrıca gösterilir: işlem bedeli, hesaplanan KDV, tevkifat oranı, alıcı tarafından tevkif edilecek KDV tutarı, tevkifat dahil toplam tutar ve tevkifattan sonra tahsil edilecek toplam bedel.
- Kalan tutarı rakam ve yazıyla yaz. Faturaya borçlanılan miktar olarak tevkifattan sonra kalan tutar yazılır.
- Faturayı düzenle ve ilet. e-Faturada fatura tipi "Tevkifat" olur. Kâğıt faturada aynı bilgileri elle yazarsın.
Tevkifatlı fatura nasıl hesaplanır? Adım adım örnek
Tevkifatlı fatura hesaplama formülü dört satırdır:
- KDV = KDV hariç bedel × KDV oranı
- Tevkif edilen KDV = KDV × tevkifat oranı (3/10 için 0,3)
- Satıcının beyan edeceği KDV = KDV − tevkif edilen KDV
- Müşteriden tahsil edilecek tutar = KDV hariç bedel + satıcının beyan edeceği KDV
Örnek: Küçük bir reklam ajansı, KDV mükellefi bir limited şirkete Eylül 2026'daki reklam çalışması için 27.09.2026 tarihinde fatura kesiyor. Ticari reklam hizmeti 625 koduyla 3/10 tevkifata tabi. KDV hariç bedel 40.000,00 TL, KDV oranı %20. KDV dahil tutar 48.000,00 TL olduğu için 12.000 TL'lik sınırı aşıyor, tevkifat uygulanır.
| Faturadaki Kalem | Tutar |
|---|---|
| İşlem bedeli | 40.000,00 TL |
| Hesaplanan KDV (%20) | 8.000,00 TL |
| Tevkifat oranı | 3/10 |
| Alıcı tarafından tevkif edilecek KDV | 2.400,00 TL |
| Tevkifat dahil toplam tutar | 48.000,00 TL |
| Tevkifattan sonra tahsil edilecek tutar (tevkifat hariç toplam) | 45.600,00 TL |
Faturaya yazıyla "Yalnız kırkbeşbinaltıyüz TL'dir" yazılır. Müşteri sana 45.600,00 TL öder, 2.400,00 TL'yi Eylül 2026 dönemi için kendi 2 No.lu KDV beyannamesiyle vergi dairesine yatırır. Sen de 5.600,00 TL KDV'yi KDV beyannamesinde beyan edersin; 40.000,00 TL'lik matrah beyannamede kısmi tevkifat uygulanan işlemler tablosuna yazılır. Defter kaydını mali müşavirin yapar; senin işin faturayı ve tahsilatı doğru girmektir.
Aynı sonucu kendi rakamınla görmek istersen KDV tevkifatı hesaplama aracına bedeli, KDV oranını ve türü yaz. Çok satırlı bir fatura için fatura hesaplama aracında satırları girip tevkifat türünü seçersen toplamlar aynı çıkar: 30.000,00 ve 10.000,00 TL'lik iki satır da 45.600,00 TL verir.
Oran değişince rakamlar nasıl değişir?
Aynı 40.000,00 TL'lik bedel ve %20 KDV için iki grubun da tevkifat yaptığı dört işte sonuç şöyle:
| İş | Oran | Tevkif Edilen KDV | Satıcının Beyan Edeceği KDV | Tahsil Edilecek Tutar |
|---|---|---|---|---|
| Temizlik (612) | 9/10 | 7.200,00 TL | 800,00 TL | 40.800,00 TL |
| Servis taşımacılığı (614) | 5/10 | 4.000,00 TL | 4.000,00 TL | 44.000,00 TL |
| Ticari reklam (625) | 3/10 | 2.400,00 TL | 5.600,00 TL | 45.600,00 TL |
| Yük taşımacılığı (624) | 2/10 | 1.600,00 TL | 6.400,00 TL | 46.400,00 TL |
Tevkifat oranı büyüdükçe sana kalan KDV küçülür ve tahsil edeceğin tutar azalır. Temizlikte 8.000,00 TL'lik KDV'nin yalnızca 800,00 TL'si sana kalır. Bütün işlerin oranları oranlar tablosunda; resmî metin için Gelir İdaresi'nin KDV Genel Uygulama Tebliği metnine bakabilirsin.
Tevkifatlı faturada e-Fatura tarafında nelere dikkat edilir?
e-Faturada fatura tipi "Tevkifat" seçilir ve her tevkifatlı satıra tevkifat türünün kodu yazılır. Kısmi tevkifat kodları 6xx, isteğe bağlı tam tevkifat kodları 8xx ile gösterilir. GİB kod listesinde her kodun oranı bellidir: 612 temizlik kodu 9/10 ile kullanılır. Kodla uyuşmayan oran girersen fatura reddedilebilir.
Faturanın e-Fatura olarak mı e-Arşiv olarak mı gideceği tevkifata göre değil, alıcının e-Fatura kullanıcısı olup olmamasına göre belirlenir. Adımlar için e-Fatura nasıl kesilir yazımıza bakabilirsin.
Tevkifatlı faturanın fiyat farkı ve iadesi nasıl kesilir?
Tevkifatlı işte bedel sonradan artarsa artış için ayrı bir fatura kesilir ve tevkifat yine uygulanır. Tebliğe göre fiyat farkı, kur farkı ve benzeri artışlar için düzenlenen faturada KDV hesaplanır ve tevkifat uygulanır; bu fatura için ayrıca 12.000 TL'lik alt sınır aranmaz. Şart şudur: fiyat farkının ait olduğu asıl işin KDV dahil bedeli sınırı geçmiş ve tevkifata tabi tutulmuş olmalıdır.
Bedel sonradan azalırsa (mal kısmen iade edildi, iş tamamlanmadı, mal sözleşmedeki özelliklere uymadı), tebliğ mal iadelerine ilişkin açıklamalara göre işlem yapılmasını ister. Pratikte iade faturası kesilir; e-Faturada bunun için "Tevkifatlı iade" tipi vardır. İade faturasının genel kuralları iade faturası nasıl kesilir yazımızda. Tebliğ, bu durumda iki tarafın da beyannamelerinde karşılıklı düzeltme yapmasını ister; bu düzeltmeyi mali müşavirinle birlikte yap.
Tevkifatlı faturada en sık yapılan hatalar
- Tevkifat yapmayacak alıcıya tevkifatlı fatura kesmek. Sıradan bir limited şirkete verdiğin danışmanlıkta tevkifat yoktur. Yersiz tevkif edilen vergi için iki tarafın beyannamesini düzeltmek gerekir.
- Sınırın altındaki işe tevkifat uygulamak. KDV dahil bedel 12.000 TL'yi aşmıyorsa tevkifat yapılmaz.
- Bedeli parçalara bölmek. Vergi dairesi bütünlük taşıyan alımların toplamına bakar.
- Müşteriden faturanın tamamını istemek. Tahsil edeceğin tutar "tevkifat dahil toplam" değil, "tevkifattan sonra tahsil edilecek tutar"dır.
- Kodla oranı tutturmamak. Kod ile oran uyuşmazsa e-Fatura reddedilebilir.
Uygun Muhasebe'de tevkifatlı fatura
Faturayı elle hesaplamak yerine bir ön muhasebe programı kullanırsan KDV ve tevkifat satır satır hesaplanır. Uygun Muhasebe'de satıra tevkifat türünü seçtiğinde oran türden gelir ve e-Faturaya doğru kodla yazılır. Müşteriden tahsil edeceğin tutar da tevkifattan sonra kalan tutar olarak izlenir. Hangi alıcının tevkifat yapacağına ve sınırın aşılıp aşılmadığına yine senin bakman gerekir; emin olamadığın işte mali müşavirine sor.
Bu yazı genel bilgi içindir; vergi ve hukuk kararlarında mali müşavirine danış. Mevzuat değiştikçe yazıyı güncelliyoruz; güncelleme tarihi başlığın altında.